ز پرورش گاه و نیز آلودگی ایجاد شده از کارکنان وجود دارد که موجب می شود این گوشت آلوده گردد. به همین سبب توجه بیشتری در زمان ذبح و بعد از آن صورت گرفته است که از اتلاف گوشت شترمرغ جلوگیری گردد و گوشت های بیشتری مورد استفاده قرار گیرد (هاف من، 2004).
2-2-11- محصولات شترمرغ
محصولات شترمرغ به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم بندی می شوند.
دسته اصلی در بردارنده:
1. گوشت: گوشت قرمز که کم چرب و کم کلسترول با طبیعتی گرم و دارای آهن است که گوشت این پرنده را از سایر گوشت‌های قرمز متمایز می‌سازد.
2. چرم: پوست نرم، لطیف و با مقاومت بالا که با داشتن فولیکول‌های پر روی پوست، امتیاز دیگر این پرنده نسبت به سایر دام‌ها است. به طوری که پوست شترمرغ در بازارهای جهانی تا ??? دلار قیمت دارد.
3. پر: پر این پرنده در دوران باستان نماد پادشاهان و سرداران بود و امروزه نیز جنبه تزئیناتی دارد.
و محصولات فرعی مانند چربی زیر شکم، ژلاتین استخوان شترمرغ، پوسته تخم شترمرغ و چشم می باشد (روتس و کلیو، 2006).
مغز این پرنده در درمان بیماری آلزایمر موثر است و از بافت زانوی شترمرغ جهت دستگاه‌های الکترونیکی، مخابراتی استفاده می‌شود. حتی می‌توان قرنیه چشم این پرنده را به قرنیه چشم انسان پیوند زد (روتس و کلیو، 2006).
هنوز نیاز مبرمی به تحقیقات گسترده در زمینه کیفیت میکروبیولوژیکی گوشت شترمرغ، مدت نگهداری مواد مغذی موجود در آن و نیز شیوه فن آوری پردازش آن نیز می باشد. این حیوان هنوز محصول مهم و ارزشمندی است و درآمد زیادی هم از این پرنده و هم از گوشت آن حاصل می شود.
اگر چه تحقیقاتی در زمینه گوشت شترمرغ توسط پالری(1995)، سلز و لیون47 (1996)، سلز و هوربان ژوک (1998)، کوپر (1999)، کوپر و هوربان ژوک (2002) و نیز هاف من (2005) انجام شد اما دانش ما در مورد کیفیت این نوع گوشت همچنان محدود است.
2-3- گیاهان دارویی
تنوع آب و هوایی و وجود فصول چهارگانه در ایران، پوشش گیاهی متنوع و بسیار غنی را درکشور ما به وجود آورده است، به طوری که گاهی در یک پهنه رویشی محدود، انواع گوناگونی از گیاهان را می- توان مشاهده کرد. این پدیده زمینه مساعدی را برای تحقیق و بررسی در مورد خواص مختلف این گیاهان از جمله خواص دارویی و شیمیایی آنها فراهم می سازد. در سالهای اخیر به دلیل مصرف غیراصولی و نا به جای داروهای شیمیایی به خصوص آنتی بیوتیک ها مانند خود درمانی دارویی، استفاده طولانی از داروهای شیمیایی در عفونت های مزمن و دگرگونی در ژنوم میکروارگانیسم ها موارد متعددی از دشواری در درمان و نیز مقاومت میکروبی در دنیا بوجود آمده و شرایط برای رشد میکروب های فرصت طلب نظیر نوکاردیا48 فراهم گردیده است. لذا تحقیق برای یافتن مواد ضد میکروبی از گیاهان دارویی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت تا از فرآورده های گیاهی، جایگزین های مناسبی برای آنتی بیوتیک های صنعتی به دست آورند (اشراقی، 1386).
اسناد و شواهد تاریخی بسیاری گواه این واقعیت است که ایران از جمله کهن ترین تمدن های بشری است که با گیاهان دارویی آشنایی داشته و ایرانیان از جمله مردمانی هستند که سرشار از تجربه های ارزشمند در زمینه استفاده از گیاهان دارویی می باشند. “سریتا” که از او در اوستا نیز نام برده شد، فردی ایرانی است که از او به عنوان اولین پزشک در جهان یاد می شود. “اهورا مزدا، ده هزار گیاه شفابخش در اختیار او گذاشت تا به مداوای مردمان بپردازد” (پزشکی امروز، 1379).
ابوعلی سینا، طبیب مشهور ایرانی نیز با بسیاری از گیاهان دارویی آشنایی داشته و با بهره مندی از خواص درمانی آن ها بساری از بیماران خود را مداوا نمود. کتب پزشکی این دانشمند برجسته هنوز یکی از مهمترین ماخذ و مراجع معتبر پزشکی در جهان به شمار می آید. در بررسی گونه های گیاهی، واژه ی پرسیکا49 در کنار نام علمی بسیاری از گونه ها دیده می شود که معرف ایرانی بودن آن گیاه است (زرگری، 1371).
در حدود 8000-7500 گونه گیاهی در ایران وجود دارد که از این تعداد، بیش از 200 گونه دارای ارزش دارویی و اقتصادی هستند. در عین حال تعداد گیاهانی که در طب سنتی استفاده می شوند بیش از صدها مورد است (زرگری، 1371).
2-4- گلپر
2-4-1- طبقه بندی گلپر
گیاه گلپر ایرانی50(که از خانواده آپیاسه51 است) یکی از 10 گونه جنس هراکلوم در ایران است. گلپر گیاهی است یک ساله که فقط در ایران می‌روید و به همین دلیل به “هراکلیوم پرسیکوم” معروف است. تمام گیاهانی که پایان نامشان “پرسیکوم” است، به نام کشورمان ثبت شده‌اند (زرگری، 1371؛ ماندنووا52، 1987).
2-4-2- شرایط اقلیمی رشد گلپر
محل رشد این گیاه بیشتر نواحی مرتفع (2000-1500 متر ارتفاع) و پر آب مثل رودخانه‌های اطراف شمشک، گچسر، دیزین، اوشان و تونل کندوان است و از این مناطق به سایر نقاط ایران ارسال می‌شود گلپر، بومى ایران است و در ناحیه‌هاى نمناک کوهستانى ایران و مناطق پیرامونى مى‌روید. بهار فصل رویش این گیاه خودرو و وحشی است. میزان برداشت گلپر به حدی نیست که به خارج از ایران صادر شود. میوه آن به طور متداول در کشور به منزله چاشنی در تهیه ترشی جات و در طب محلی به عنوان داروی ضد نفخ به کار می رود (ناظمی، 1384).
2-4-3- مشخصات ظاهری گلپر
برگ‌های گلپر، بزرگ و پهن است و قطر آن گاهی از نیم متر هم بیشتر می‌شود. گل‌هاى آن سفید مجتمع به صورت چتر در انتهاى ساقه‌هاى گل‌دهنده در قسمت بالاى گیاه ظاهر مى‌شود. میوه آن تخم مرغی، کمى ضخیم و معطر به رنگ سبز تیره می باشد. همه گونه‌هاى خانواده گلپران معطر هستند و برخى گونه‌ها در آشپزى ایرانى به عنوان ادویه کاربرد دارند. گونه‌هاى دیگرى از گلپر (مثل گونه کاندیکانز53) در صنعت داروسازى کاربرد دارد (عماد، 1378).
شکل 2-2- تصویر گیاه گلپر ایرانی
برگ‌هاى آن با چاک‌هاى عمیق به شکل پنجه غاز شبیه برگ آنژلیکا54، به طورى که این چاک‌ها برگ را به چند نیم برگ تقسیم مى‌کند و هر نیمه برگ نوک ‌تیز و دندانه دار است. این گیاه دارای مواد معطر مخصوص، مرکب از صمغ55 های مختلف است. جوانه ها، ساقه ها و غنچه های نو رسته آن بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند. دانه‌های گلپر پهن هستند، بویی نافذ دارند و قطر آن‌ها از 6-4 میلی‌متر بیشتر نمی‌شود. دانه های خشک این گیاه که بسیار معطر است همراه با اغذیه و به عنوان ادویه مصرف عمومی و همگانی دارد. برگ ها و ساقه های گلپر در زمستان از بین می رود ولی ریشه های ضخیم آن باقی مانده و در بهار سال بعد ساقه های بلند دیگری از آنها رشد می کند و بالا می رود. ساقه گلپر توخالی و ضخیم بوده و ارتفاع آن گاهی از قد انسان هم بلندتر است، برگ آن شبیه برگ کلم، ولی بزرگتر و گل آن چتری و سفید رنگ است که ثمره اش (میوه اش) پس از رسیدن، سفید و مدور و پهن و شبیه به سکه بوده و بسیار خوشبو است. ساقه و برگ گلپر که گلپر ترشی نامیده می شود، دارای همان خواص است و خوردن آن با خوراک و یا افزودنش به ترشی ها بسیار مفید بوده و از فساد و خراب شدن ترشی نیز جلوگیری می کند. طبیعت گلپر گرم بوده و آن را با اسم کاشم نیز می شناسند (عماد، 1378).
شکل 2-3- تصویر گلپر نو رسیده
فارسى گلپر “انگدان” است ولى عده‏اى آن را “انجدان” نامیده‏اند. گلپر دو نوع است، یکى خوشبو که به آن گلپر و کولاپر می‏گویند و نوع دوم انجدان بد بو است که به آن گیاه انغوزه، گیاه انگژد، گیاه انگشت گنده، گیاه حلتیت منتن و یا گیاه حلتیت سیاه می‏گویند. نوع خوشبوى آن در همه کوهستان‌ هاى ایران خصوصا دامنه البرز و قسمت‌هاى شمالى شمیران، گچسر، رودبار قصران، جاده شمشک و مغرب ایران به عمل می‏آید و نوع بد بوى آن در جنوب شرقى ایران، استان فارس و کوه‏هاى خراسان به طور خودرو به عمل آمده که از صمغ آن که انغوزه و انگژد خوانده می‏شود، جهت صادرات استفاده می‏کنند، ولى به صمغ نوع خوشبوى گلپر که مفیدتر است، در حال حاضر توجهى نمی‏شود. بهترین نوع آن در نقاط کوهستانى ایران به عمل می‏آید و انواع دیگری از گلپر در بعضى از کشورهاى آسیایى و آفریقایى دیده می‏شود و یک نوع سوم به نام انجدان رومى است که خواص زیادى داشته و در ایران دیده نشده است. اسانس دانه‌های گلپر خاصیت ضدمیکروبی دارد و همانند سیر و پیاز شوینده معده محسوب می‌شود. از این ادویه به عنوان نگه‌دارنده مواد غذایی از فساد نیز استفاده می‌شود. متأسفانه با توجه به اینکه این گیاه فقط در ایران، آن هم در نواحی خاصی می‌روید، مطالعه چندانی روی اسانس آن انجام نشده و در مورد سایر خواص این گیاه نیز اطلاعاتی در دسترس نیست (امیدبیگی، 1379).
2-4-4- ترکیبات شیمیایی گلپر
گلپر به عنوان یک عامل ضدمیکروب، ضد نفخ، هضم کننده، طعم دهنده و خوش بو کننده غذا مصرف سنتی دارد. مواد شیمیایی موجود در گلپر عبارتند از: استات هکسیلیک، استات استیلیک، بوتیرات متیلیک، بوتیرات اتیلیک و اسید های مختلف دیگر که بوی تند آن از آنهاست. گلپر دارای مس بوده و از نظر ترکیبات شیمیایی به خصوص در دانه های آن، اسانس های روغنی فراری وجود دارد که از گرد آن برای معطر ساختن بعضی غذاها استفاده می شود. مهم ترین روغن فرار موجود در گلپر، آنتول56 نام دارد (ناظمی، 1384؛ اشراقی، 1388).
باباخانلو و همکاران (1377) ترکیبات تشکیل دهنده اسانس روغنی گلپر را مورد بررسی قرار دادند. در روش اسانس گیری آب و بخار بازده اسانس بدست آمده به میزان 1 درصد نسبت به وزن گیاه بود. ترکیبات اصلی استخراج شده ترانس-آنتول(61%)، بتا-پی نن(7%) و ترانس- اوسیمین(4/7%) بود.
2-4-4-1- شیمی آنتول
آنتول مونوترپن تک حلقوی اکسیژن دار به فرمول C10H12O است که به دو فرم ایزومرسیس و ترانس وجود دارد. فرم ترانس در دمای 21-20 درجه سانتی گراد به صورت کریستال در می آید. نقطه ذوب آن 4/21 درجه سانتی گراد و در بالای 23 درجه سانتی گراد به شکل پترولیوم اتر محلول است (میرزا و همکاران، 1375).
2-4-4-2- موارد استفاده آنتول
1- استفاده وسیع از آنتول به عنوان طعم دهنده در صنایع غذایی و دارویی، صنایع قنادی و شیرینی، در محلول های دهان شوی، در خمیر دندان و یا گرده های مورد استفاده در دندانپزشکی، در آشامیدنی های غیر الکلی و فرآورده های دارویی دیگر
2- استفاده ازآنتول به عنوان معطر کننده در صابون
3- به عنوان عامل حساس کننده در بی رنگ کردن فیلم های عکاسی
4- به عنوان عامل جذب کننده مواد در مشاهده های میکروسکوپی
5- به عنوان عامل ضد نفخ در مصارف دارویی
6- استفاده از آنتول در سنتز آلدئید
7- تهیه دی هیدرو آنتول به طریقه نیمه سنتزی
8- تهیه پارامتوکسی هیدرو تروپیک آلدئید (مومنی، 1370)
2-4-5- خواص دارویی گلپر
1) اسانس گلپر به عنوان آنتی اکسیدان در کاهش خطرات قلبی عروقی و کاهش مقادیر لیپوپروتیئن های سرم نقش دارد.
2) مقوی معده و سایر اندام‌ های گوارش است.
3) ضد نفخ است.
4) ترشحات معده را زیاد کرده و سموم بدن را دفع می ‌کند.
5) ضد عفونی ‌کننده و میکروب کش قوی است.
6) باعث ازدیاد شیر مادر است.
7) خوردن کم آن باعث شادی و نشاط می ‌شود.
8) برای هضم غذا موثر است.
9) برای کمردردهای ناشی از رطوبت مفید است و می توان آن را همراه با غذا میل کرد.
10) قطع کننده ی بلغم و دفع کننده ی باد و نفخ شکم است.
11) بهترین دارو برای معالجه ی هیستری است.
12) دم کرده ی ریشه ی آن برای رفع ناراحتی‌ های عصبی مفید است.
13) برای تقویت حافظه کاربرد دارد.
14) ضماد گلپر با موم و روغن جهت تسکین سیاتیک

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه ارشد دربارهبازدارندگی، دی اکسید کربن
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید