روانشناسی با موضوع مفهوم تاب مفهوم تاب آوری

تاب بیاری چیه؟

واژه تاب بیاری رو میشه به صورت توانایی بیرون اومدن از شرایط سخت یا کاهش اون تعریف کرد در واقع تاب بیاری ظرفیت افراد واسه سالم موندن و مقاومت و تحمل در شرایط سخت و پر خطره که فرد نه فقط بر اون شرایط سخت فائق می شه بلکه طی اون و با وجود اون قوی تر هم می شه. پس تاب بیاری به معنی توان موفق بودن، زندگی کردن و خود رو رشد دادن در شرایط سخت با وجود عوامل خطره. این روند خود به خود ایجاد نمی شه مگه اینکه فرد در موقعیت سخت و ناخوشایندی قرار گیرد تا واسه خلاص شدن از اون یا آسیب پذیری کمتر بیشترین حد تلاش رو واسه کشف و به کار گیری عوامل مواظبت کننده فردی و محیطی در درون و بیرون خود که همیشه به صورت بالقوه هست استفاده کنه (دینر و همکاران،۲۰۰۹).

تاب بیاری در مورد کسائی به کار میره که در خطر قرار می گیرن ولی دچار مشکل نمی شن از این رو شاید بشه نتیجه گیری کرد که مواجه شدن با خطر شرط لازم واسه کسب آسیب پذیری هست اما شرط کافی نیس. عوامل تاب آور باعث می شن که فرد در شرایط سخت و با وجود عوامل خطرزا، ظرفیتای موجود خود در رسیدن به موفقیت و رشد زندگی استفاده کنه و از این رقابت و آزمونا به عنوان فرصتی واسه توانا کردن خود استفاده کنه و ار اونا سربلند بیرون آید. تاب بیاری با در نظر داشتن همراه شرایط استرس زا و توانایی ذاتی افراد واسه جواب گویی دووم آوردن و رشد نرمال در حضور شرایط استرس زا مطرح می شه. تاب بیاری یه راه حل امید بخش و خوشاینده. دلایل روشنی در مورد وجود رابطه بین وقایع ناخوشایند و سختی زندگی در دوران کودکی با بروز مشکلات روانی در سالهای بعدی زندگی هست (عباسپور دوپلانی،۱۳۸۹).

راه حل

تاب بیاری به سه دلیل می تونه در تحقیقات و تجربیات به درد بخور واقع شه:

۱- اطلاع از تاب بیاری و آسیب پذیری و عوامل مواظبت کننده و خطرساز مشکلات روانی  و شناسایی علل اونا و این موضوع با نیاز به توجه به روابط بین حوادث قبلی و یافته های فعلی زندگی تأکید می کنه و به استثناءها قبل از عواقب پیش بینی شده توجه می کنه.

مشکلات

۲- فهمیدن به اینکه به چه دلیل بعضی از کودکان بر خلاف قرار گرفتن در شرایط سخت موفق می شن در شناختن امکانات نا شناخته قبلی واسه پیشگیری کمک می کنه.

۳- ایده تاب بیاری باعث امیدواری در تجارب بالینی می شه و به هر حال مزیت کلی اون اینه که میفهمیم که خیلی از بچه ها به سرنوشت گردن نمی بذارن و تسلیم نمی شن (آدلمن[۴]،۲۰۰۵).

تاب بیاری پنج ویژگی مهم داره که در زیر ذکر شدن:

۱- تاب بیاری یه روند پویا و دینامیکه نه یه وضعیت ثابت؛

 

۲- تاب بیاری موقعیتیه.یعنی یه رفتار سازگارانه تو یه موقعیت ممکنه در موقعیت دیگه مخالف باشه؛

۳- تاب بیاری محصول تعامل ویژگیای شخصیتی ذاتی با فاکتورهای محیطیه؛

۴- تاب بیاری در موقعیتایی که چندین خطر هست پیچیده تره؛

۵- تاب بیاری می تونه آموختنی باشه(آریایی،۱۳۸۹).

  روانشناسی انعطاف پذیری یا تاب بیاری

روانشناسی

محققین روان شناس یه مدت طولانیه که فهمیدن، عوامل فشارزای بیشتر زندگی می تونن منتهی به ضعیف کردن سلامت روانی و کارکرد اجتماعی فرد شده و آسیبای روان شناختی در ایشون بسازه.این وضعیت خوب شناخته نشده که چیجوری بیشتر مردم تروما و رویدادهای مصیبت بار زندگی رو تجربه می کنن بدون اینکه سلامت روانی شون ضعیف کردن شه و دچار بیماریای روانی شن و در بعضی شرایط هم به نظر می رسه،افراد با وجود تجارب سختشون پیشرفت هم داشتن. اینجور آدمایی، کسائی هستن که دارای ویژگیای روان شناختی انعطاف پذیری کنشی هستن، چون که تونسته ان خود رو با عوامل فشارزای زندگی شون با وجود اون شرایط سخت وفق بدن. انعطاف پذیری خود به انعطاف پذیر بودن ما در کاهش کردن، تنظیم کردن، با تغییر دادن سطح کنترل خود واسه روبرو شدن با تغییرات در محیط ما اشاره داره. آدمایی که از خود انعطاف پذیری بهره مند هستن به افراد “خشک” معروف هستن، یعنی اونا قادر نیستن سطح کنترل خود رو واسه برخورد کردن با چالشا یا شرایط زندگی سخت تغییر بدن. اونایی که خود انعطاف پذیری دارن، آدمایی انعطاف پذیر و موافق بوده و می تونن اندازه کنترل خود رو اگر شرایط ایجاب کنه، زیاد یا کم کنن. محققان اعلام داشتن که زندگی سخت، بدبیاریها و ناکامیا یا تجربیات بد دیگه، انعطاف پذیری خود رو کاهش میدن. کودکانی که دید انعطاف پذیری خود نمره بالایی می گیرن در مقایسه با کودکانی که از این نظر نمره پایینی به ، به وسیله معلمان به صورت تکی که بهتر می تونن با استرس مقابله کنن، اضطراب کمتری داشته و نیاز کمتری به خیال راحت دارن، آزمایش می شن. انعطاف پذیری خود بالا با هوش عمومی، نمرات خوب در مدرسه، محبوبیت تر و همسالان هم اتحاد مثبت داشته. کنترل خود پایین در پسرها و دخترها و انعطاف پذیری خود پایین در دخترها با سوءمصرف دارو در نوجوونی رابطه مثبت داشته. پس جنبه های مهمی از شخصیت و رفتار رو میشه با کنترل خود و انعطاف پذیری خود در رابطه دونست. یعنی “انعطاف پذیری خود” همون اندازه تاب بیاری افراده (واف و همکارانش،۲۰۰۸).
استرس

[۱] -Lemay & Ghazal

[۲] -Werner & Smith

[۳] – Ma

[۴] -Adelman