نوامبر 24, 2020

مقاله – بررسی بازنویسی ها و بازآفرینی های کلیله و دمنه برای کودکان و نوجوانان، منتشر شده …

1 min read

– شخصیت‌پردازی
مار و مورچه‌ها، شخصیت‌های داستان هستند که بدون نام‌گذاری به اثر حاضر انتقال یافته‌اند. مار شخصیت اصلی است که راوی حکایت مأخذ دشمنی با جماعت انبوه مورچگان را دلیل از دست دادن جان او می‌داند:
«…. و چندان بر وی چسبیدند که مار طپیده طپیده هلاک گشت. و هم از این جهت من می‌گویم که با جماعت بسیار، دشمنی نباید انگیخت.» (همان: ۲۷۰)
در حالی‌که مار اثر حاضر به گفته‌ی راوی، با ترک عادت و انتخاب مسیری تنگ و خطرناک، مرگ خود را رقم می‌زند:
«و هزاران مورچه به مار حمله کردند و او را با آنکه به آن درشتی بود، خوردند. برای مار ترک عادت موجب مرگ شد.» (سعیدی، ۱۳۸۵: ۲/۱۲۰)
این شخصیت در هر دو اثر، تنها از طریق راوی به خواننده معرفی می‌شود (شخصیت‌پردازی مستقیم).
مورچه‌ها نیز شخصیت‌هایی هستند که با اتحاد و هم‌یاری، دشمن قوی‌هیکل خود را از پای در می‌آورند. اما برخلاف اثر حاضر که بوی خون و حرص و طمع به خوردن مار، مورچه‌ها را به سوی او می‌کشاند، در حکایت مأخذ علاوه‌بر این مورد، خشم و کینه به این دشمن دیرینه و کشنده، اراده‌ی مورچه‌ها را در کشتن او، تقویت می‌کند:
«بوی خون بیشتر مورچگان را متوجه کرد و هزاران مورچه به مار حمله کردند و او را با آن‌که به آن درشتی بود، خوردند.» (همان: ۱۲۰)
«و مورچه‌ها را خشم علاوه بوی خون شده، بر مار هجوم آورند و چندان بر وی چسبیدند که مار طپیده طپیده هلاک گشت.» (هاشمی، ۱۳۶۳: ۲۷۰)
این شخصیت‌ها نیز همانند مأخذ، تنها از طریق راوی به خواننده معرفی می‌شوند (شخصیت‌پردازی مستقیم).
– سبک و زبان
سعیدی زبان را متناسب با فهم و درک مخاطب، ساه و امروزی کرده است و همانند متن مأخذ که از صنایع لفظی و معنوی و توصیف بی‌بهره است، اثر حاضر نیز به این مورد نپرداخته است.
این حکایت سطرهای محدود و انگشت‌شماری را به خود اختصاص داده است، اما با این حال نیز بازنویس در به کار گیری زبان، کوتاهی کرده با اشتباهات فاحش خود، زبانی سست و ضعیف را ارائه می‌دهد که متناسب با این گروه سنی نیست.
«یک مار سیاه و درشتی بود که بسیار سمّش کشنده بود و در سوراخی لانه داشت؛ این مار هر روز از یک راه وسیع‌تر برای پیدا کردن طعمه می‌رفت. یک روز تصمیم گرفت از راه دیگری برود و همین کار را کرد. غافل از این‌که این راه خیلی تنگ بود و از طرفی سر راه مورچه‌ها بود. مار وقتی از این ره تنگ رفت …..» (سعیدی، ۱۳۸۵: ۲/۱۲۰)
علاوه‌بر کاربرد اشتباه «یک» همراه با «ی» نکره، تکرار بی‌مورد «راه» و سایر تکرارها از زیبایی اثر کاسته است.
– درون‌مایه
از مواردی که تفاوت این دو متن را نمایان می‌کند، تفاوت در درون‌مایه است که هر دو نویسنده به طور مستقیم به آن اشاره کرده‌اند:
«برای مار ترک عادت موجب مرگ شد.» (همان: ۱۲۰)
«و هم از این جهت می‌گویم که با جماعت بسیار، دشمنی نباید انگیخت.» (هاشمی، ۱۳۸۵: ۲۷۰)
– صحنه‌پردازی
هر دو اثر، مکان زندگی مار را به یک شکل معرفی می‌کنند:
«ماری سیاه بزرگتر که زهرش در هلاک ساختن به غایت زود اثر بود، در سوراخی می‌بود.» (همان: ۲۷۰)
«یکی بود، یکی نبود. یک مار سیاه و درشتی بود که بسیار سمّش کشنده بود و در سوراخی لانه داشت.» (سعیدی، ۱۳۸۵: ۲/۱۲۰)
حکایت مأخذ به زمان اشاره ندارد. اثر حاضر نیز آن را به شکل مبهم«یکی بود، یکی نبود» بیان می‌کند.
۳-۳-۵-۵- ارزیابی
– نقاط قوت
فهرست کتاب‌های سعیدی، منبع خوبی است در آشنایی مخاطب با حکایات کتاب پنچاکیانه و کلیله و دمنه؛ زیرا نویسنده بیشتر داستانهای این دو کتاب را بازنویسی کرده است.
– نقاط ضعف
سعیدی تنها به کمیت آثار بازنوشته‌ی خود توجه دارد، بدون این‌که کیفیت، ارزش محتوایی و شیوه‌ی ارائه‌ی این حکایات را در نظر بگیرد. او تنها به دنبال آن است که مجموعه‌ای گرد آورد با عنوان«۱۰۱ قصه کلیله و دمنه» و این مسأله که آیا شیوه‌ی نویسندگی او می‌تواند نیاز‌های مخاطبش را تأمین کند، حتی برای یک لحظه ذهن او را درگیر نمی‌کند.
بارزترین ضعف نویسنده در زمینه‌ی زبان نمود پیدا می‌کند. یک از شرایط بازنویس کمک به افزایش گنجینه‌ی واژگان مخاطب و بالا بردن توان نوشتاری او است، در حالی که سعیدی نه تنها نسبت به این نیاز مخاطب بی‌توجه است، بلکه در بیشتر موارد با سبک نازل نویسندگی، کاربرد تعابیر و عبارات اشتباه، نکات نادرست دستوری، تکرار، رعایت نکردن علایم نگارشی و … مخاطب را گمراه کرده و هیچ‌گونه رغبت و یا کششی در او به مطالعه‌ی داستان ایجاد نمی‌کند.
آرایه‌های ادبی و تزیینات کلامی نیز مطلبی است که حتی نمونه‌ای از آن در آثار سعیدی به چشم نمی‌خورد.
– بازنویس باید به گزینش آثاری بپردازد که ارزش محتوایی داشته و بتواند پیامی مفید به مخاطب انتقال دهد، در حالی که سعیدی نسبت به این مسأله بی‌توجه بوده و در بسیاری از موارد، آثاری را برمی‌گزیند که نه تنها ارزش محتوایی ندارند، بلکه آموزه‌های بد را نیز انتقال می‌دهند. او خود در بعضی موارد درون‌مایه‌ی مناسب حکایت مأخذ را تغییر داده و به میل خود، درون‌مایه‌ای به داستان اعمال می‌کند. این مسأله در داستان «مار و مورچه» که مورد بررسی این پژوهش است، آشکار می‌شود.
با ‌اینکه نویسنده در مقدمه‌ی کتاب، کودکان را مخاطب خود معرفی می‌کند، اما آثاری را برای بازنویسی بر‌می‌گزیند که به هیچ‌وجه با روحیه و عواطف این گروه سازگ

نوشته ای دیگر :   متن کامل - بررسی بازنویسی ها و بازآفرینی های کلیله و دمنه برای کودکان و نوجوانان، منتشر شده ...

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

ار نیست. به عنوان مثال داستان‌های«بافنده‌ای به نام منتر»، « مار و مورچه» و «خر در پوست شیر» که به پایانی تلخ ختم می‌شوند.
– روش پرداخت آثار
آثار سعیدی از خلاقیت بی‌بهره است و به شکل بازنویسی ساده ارائه می‌شود. تمامی آثار نویسنده به همین شیوه پرداخته شده و بنابراین یک اثر او نمایانگر سایر آثار محسوب می‌شود.
– تصویر و سایر اجزای تکمیلی
صفحه‌ی عنوان، کتاب را مصور می‌داند، این در حالی است که در کل این مجموعه‌ی دو جلدی، شمار اندکی از صفحات کتاب مصور بوده و سهم هر حکایت تنها یک تصویر سیاه و سفید است. در بعضی از داستان‌ها نیز هیچ تصویری به چشم نمی‌خورد.
نویسنده در بیشتر داستان‌ها، نام‌گذاری شخصیتها را به شیوهی مأخذ دنبال می‌کند، به عنوان مثال، « مادر شاندلی»،« پدر سوم شرما»، « منترجولا»؛ در حالی که تصاویری که در ترسیم این شخصت‌ها به کار گرفته می‌شود، مربوط به مردم ایران است. بهتر است که در این موارد میان متن و تصویر هماهنگی برقرار شود. حال که تصویر، لباس پوشیدن مردم این سرزمین را نشان می‌‌دهد، بهتر است سعیدی نیز به جای نام‌های هندی، نامی ایرانی را برای شخصیت‌ها برگزیند.
کار طراحی این تصاویر را لادن اسلاملو برعهده داشته است؛ تصاویری که با بی‌ذوقی ترسیم شده و بنابراین از جذابیت و زیبایی بی‌بهره است.
در موارد بسیاری تصاویر گنگ و نامفهوم بوده نمی‌تواند مخاطب را در دریافت مفهوم یاری رساند.
در صفحه عنوان، مفاهیم اقتباس و بازنویسی با هم دیده‌ می‌شود و نویسنده به طور واضح به نوع اثر خویش اشاره نمی‌کند.

نوشته ای دیگر :   منابع مقالات علمی :بررسی رابطه استفاده از برنامه های تلویزیونی با گرایش به حفظ محیط زیست۹۳- ...

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.