73
4-2-2 تعداد دانه در غلاف خلر 75

4-2-3 وزن هزار دانه خلر 77
? فهرست مطالب
4-2-4 عملکرد دانه خلر .78
4-2-5 عملکرد بیولوژیک خلر 81
4-2-6 شاخص برداشت خلر… 83
4-3 ارزیابی کشت مخلوط 84
4-4 ویژگی های کیفی علوفه 85
4-4-1 درصد ماده خشک قابل هضم (DMD) 85
4-4-2 الیاف نامحلول در شوینده های خنثی (NDF) 89
4-4-3 الیاف نامحلول در شوینده های اسیدی (ADF) 93
4-4-4 کربوهیدراتهای محلول در آب (WSC) 94
4-4-5 پروتئین خام (CP) 97
4-4-6 در صد خاکستر (Ash) 101
4-5- نتیجه گیری 102
پیشنهادات 104
فصل پنجم : منابع
5-1 منابع 106

? فهرست نمودار ها
عنوان صفحه
فصل سوم: مواد و روشها
3-1 منحنی آمبروترمیک 50 ساله بارندگی و دما در ماههای مختلف سال به ترتیب بر حسب میلیمتر و
سانتیگراد در شهر کرمان (سایت هواشناسی کشور) 52
فصل چهارم : نتایج و بحث
4-1: وزن هزار دانه ذرت تحت تاثیر مکان کاشت 60
4-2: وزن هزار دانه ذرت تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 61
4-3: وزن هزار دانه ذرت تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 62
4-4: تعداد دانه در ردیف ذرت تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 63
4-5: تعداد دانه در ردیف ذرت تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 64
4-6: عملکرد دانه ذرت تحت تاثیر مکان کاشت 65
4-7: عملکرد دانه ذرت تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 67
4-8: عملکرد دانه ذرت تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 68
4-9: عملکرد بیولوژیک ذرت تحت تاثیر مکان کاشت 69
4-10: عملکرد بیولوژیک ذرت تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 69
4-11: عملکرد بیولوژیک ذرت تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 70
4-12: شاخص برداشت ذرت تحت تاثیر مکان کاشت 71
4-13: شاخص برداشت ذرت تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 72
4-14: شاخص برداشت ذرت تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 73
4-15: تعداد دانه در غلاف خلر تحت تاثیر مکان کاشت 76
4-16: وزن هزار دانه خلر تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 78
4-17: عملکرد دانه خلر تحت تاثیر مکان کاشت 79
4-18: عملکرد بیولوژیک خلر تحت تاثیر مکان کاشت 82
4-19: درصد قابلیت هضم ماده خشک تحت تاثیر مکان کاشت 86
4-20: درصد قابلیت هضم ماده خشک تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 87
4-21: قابلیت هضم ماده خشک تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 88
4-22: الیاف حاصل از شوینده خنثی تحت تاثیر مکان کاشت 90
4-23: الیاف حاصل از شوینده خنثی تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 91
4-24: الیاف حاصل از شوینده خنثی تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 91
4-25: الیاف حاصل از شوینده اسیدی تحت تاثیر مکان کاشت 92
4-26: الیاف حاصل از شوینده اسیدی تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 93
4-27: الیاف حاصل از شوینده اسیدی تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 94
4-28: کربوهیدراتهای کربن محلول در آب تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 95
4-29: کربوهیدراتهای کربن محلول در آب تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 96

پروتئین خام تحت تاثیر مکان کاشت 98
? فهرست نمودار ها
4-31: میزان پروتئین خام تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 99
4-32: میزان پروتئین خام تحت تاثیر تیمارهای کود فسفری 100
4-33: درصد خاکستر تحت تاثیر مکان کاشت 101
4-34: درصد خاکستر تحت تاثیر نسبتهای مختلف کشت 102

? فهرست جداول
عنوان صفحه
فصل سوم: مواد و روشها
3-1 مشخصات آب و هوایی بردسیر در طول دوره تحقیق در سال 89-1388 52
3-2 مشخصات آب و هوایی بردسیر در طول دوره تحقیق در سال 89-1388 52
3-3 ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه تحقیقاتی دانشگاه باهنر کرمان (1389) 53
3-4 ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه کمیته امداد امام خمینی (ره) بردسیر (1389) 53
3-5 تیمارهای مورد آزمایش 54
فصل چهارم : نتایج و بحث
4-1: میانگین مربعات وزن هزار دانه، تعداد ردیف در بلال و تعداد دانه در ردیف بلال ذرت تحت تاثیر مکان،
نسبتهای کاشت و کود فسفری 60
4-2: میانگین مربعات عملکرد دانه، بیولوژیک و شاخص برداشت ذرت تحت تاثیر مکان، نسبتهای کاشت
و کود فسفری 65
4-3: میانگین مربعات تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه خلر تحت تاثیر مکان،
نسبتهای کاشت و کود فسفری 74
4-4: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر تعداد غلاف در بوته 75
4-5: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر تعداد دانه درغلاف 77
4-6 : میانگین مربعات عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت خلر تحت تاثیر مکان، نسبتهای کاشت
و کود فسفری 78
4-7: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر عملکرد دانه خلر 81
4-8: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر عملکرد بیولوژیک خلر 83
4-9: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر شاخص برداشت 84
4-10: تاثیر نسبتهای مختلف کشت مخلوط ذرت و خلر بر نسبت برابری زمین 85
4-11: میانگین مربعات درصد قابلیت هضم ماده خشک، الیاف حاصل از شوینده خنثی و الیاف حاصل
از شوینده اسیدی تحت تاثیر مکان، نسبتهای کاشت و کود فسفری 86
4-12: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر درصد قابلیت هضم ماده خشک 89
4-13: میانگین مربعات کربوهیدراتهای کربن محلول در آب، پروتئین خام و خاکستر تحت تاثیر مکان،
نسبتهای کاشت و کود فسفری 95
4-14: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر کربوهیدراتهای کربن محلول در آب 97
4-15: برهمکنش نسبتهای مختلف کشت و کودهای فسفری بر میزان پروتئین خام 101

مطلب مرتبط :   سازمان بهداشت جهانی، حمایت از مصرف کننده، نمونه برداری، اعتبارسنجی

1- مقدمه
افزایش جمعیت جهان، تخریب منابع طبیعی و به دنبال آن نیاز مبرم به افزایش تولیدات غذایی، منجر به ایجاد فشار بر منابع طبیعی شده و پایداری سیستمهای کشاورزی را تهدید میکند (Liebman and Davis, 2000). بنابراین نیاز به طراحی و اجرای سیستمهای برخوردار از پایداری و عملکرد بالا یک ضرورت محسوب میشود (Agegnnehu et al., 2006). از این رو علاوه بر افزایش تولیدات کشاورزی از طریق افزایش سطح زیر کشت و عملکرد در واحد سطح، باید از عامل زمان و مکان در تولید محصولات زراعی، یعنی اجرای کشت مخلوط نیز استفاده گردد (Banik et al., 2006). نظام کشت مخلوط، با افزایش تعداد گونه در واحد سطح، به عنوان یک راه حل برای افزایش تولید در کشاورزی پیشرفته، پیشنهاد شده است (Brummer, 1998). در این راستا انتخاب گیاهانی که کمترین رقابت را در یک موضع رشد1 با هم داشته باشند، گام عمدهای محسوب میشود. بهرهبرداری بیشتر از عوامل محیطی نیازمند تیپ ایدهآل گیاه زراعی است، که قادر باشد در کمترین زمان تمام موضع رشد ممکن را به طور کامل اشغال کند و از منابع و امکانات محیطی استفاده بیشتری ببرد (Banik et al., 2006).
یکی از دلایل اصلی برتری کشت مخلوط بر کشت خالص این است که در اغلب موارد تولید بیشتری از آن در مقایسه با کشت خالص، از همان مقدار زمین بدست میآید (Brummer, 1998). افزایش تولید در کشت مخلوط را میتوان به کاهش رشد علفهای هرز، کاهش خسارت آفات و بیماریها و استفاده بهینهتر از منابع نسبت داد (Liebman and Davis, 2000). در کشت مخلوط گرامینهها با لگومها، گرامینهها با برخورداری از ریشههای افشان، ساختمان خاک را اصلاح نموده و از این طریق از فرسایش آبی خاک جلوگیری میکنند (Lazanyi, 2000) و لگومها نیز با برخورداری از ریشه عمودی گرایش به نفوذ در اعماق خاک دارند. بنابراین وجود یک گراس همراه با یک لگوم، در حفاظت خاک نقش مهمی ایفا میکند.
ذرت (Zea mayse L.) به دلیل قدرت سازگاری بالا میتواند با گیاهان زیادی به صورت مخلوط کشت گردد (Yazdani et al., 2009)، به طوری که در مناطق گرمسیری آمریکای لاتین 60 درصد کشت ذرت به صورت زراعت مخلوط انجام میشود (Francis and Decoteau, 1993). در چند دهه اخیر افزایش کاربرد کودهای شیمیایی نیتروژنی موجب شده است بقولات علوفهای نظیر خلر (Lathryrus sativas L.) که با تثبیت بیولوژیک نیتروژن به حاصلخیزی خاک کمک میکنند، فراموش شوند. در حالی که، این گیاه از پتانسیل بالای تولید علوفه، توان رشد در خاکهای غیر بارور و فرسایش یافته برخوردار است و بدلیل دوره رشد کوتاه، برای تولید علوفه و مدیریت واحد زراعی مناسب میباشد (Lazanyi, 2000).
در نیم قرن گذشته مصرف کودهای شیمیایی عملکرد بسیاری از محصولات زراعی را افزایش داده، ولی ثبات زیست محیطی ناشی از مصرف بیش از حد این کودها و عدم واکنش اغلب این محصولات به مصرف مقادیر بیشتر کودها، تولیدات مواد غذایی را در دهههای آینده با مشکل مواجه خواهد ساخت. توجه به کودهای زیستی به عنوان جایگزینی برای کودهای شیمیایی، به منظور افزایش حاصلخیزی خاک در کشاورزی پایدار به عنوان یک رویکرد جدید مطرح شده است (Alikhan et al., 2009). کودهای بیولوژیکی شامل انواع ریز موجودات آزادزی هستند که توانایی تبدیل عناصر غذایی اصلی را از فرم غیر قابل جذب به فرم قابل جذب طی فرایندهای بیولوژیکی دارند و منجر به توسعه سیستم ریشهای و جوانهزنی بهتر بذور میگردند (Arpana et al., 2002). آسیبهای زیست محیطی، تغییر ساختار شیمیایی، ‌فیزیکی و زیستی خاک و مشکلات بهداشتی سبب بازگشت به کودهای آلی با تغییراتی در قالب کشاورزی ارگانیک گردید. استفاده از کودهای زیستی را باید احیای فلور طبیعی خاک و مسیری برای رسیدن به کشاورزی پایدار دانست (Baqual and Das, 2006).
در استان کرمان بیشتر زمینهای زراعی به کاشت درختان باغی بویژه پسته اختصاص یافته است. بنابراین تامین علوفه برای دامداران مشکل میباشد و ارائه یک راهکار مناسب جهت استفاده از کودهای زیستی برای تولید علوفه با کمیت و کیفیت مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. کشت گندمیان گرمسیری مانند ذرت، سورگوم و ارزن به عنوان کشت دوم و زراعت مخلوط یکی از راههای بهرهبرداری بهینه از نهادهای تولیدی و تحقق اهداف کشاورزی پایدار است که یکی از روشهای همسو با طبیعت محسوب میشود. با توجه به مزایای متعددی که برای کشت مخلوط و کودهای زیستی بر شمرده شده است، انجام چنین تحقیقی در استان کرمان که از کم آبی رنج میبرد، حائز اهمیت میباشد. انگیزه اصلی از اجرای این آزمایش ارائه شیوهای نوینی در کشاورزی میباشد که بتواند علاوه بر استفاده مؤثر از عناصر غذایی موجود در خاک از طریق تاثیر کودهای زیستی باعث بالا بردن کیفیت علوفه برداشتی در کشت مخلوط نیز شود. از آنجا که تا به حال تحقیقی پیرامون تأثیر کودهای زیستی بر کمیت و کیفیت علوفه حاصل از کشت مخلوط ذرت و خلر در استان کرمان صورت نگرفته است، به نظر میرسد نتایج این تحقیق بتواند در کاهش اثرات منفی کود شیمیایی فسفر، برقراری تعادل اکولوژیکی خاک، افزایش عملکرد کمی و کیفی علوفه و نیز تحقق اهداف کشاورزی پایدار، مؤثر باشد. این آزمایش با هدف بررسی تأثیر کود زیستی (به عنوان جانشینی برای کود فسفر معدنی در راستای برنامه کشاورزی پایدار و کم نهاده) بر کمیت و کیفیت علوفه در کشت مخلوط ذرت و خلر نسبت به کشت خالص به اجرا درآمد.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوعتقدیم، تأخیر، الیه، مسند

2-1- کشاورزی
پایدار
پایداری از دیدگاههای اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و اکولوژی معانی متفاوتی دارد. هاشمی دزفولی و همکاران (1379) کشاورزی پایدار را مدیریت صحیح منابع کشاورزی به طوری که علاوه بر رفع نیازهای در حال تغییر بشر، کیفیت محیط زیست و منابع طبیعی حفظ گردد، تعریف میکنند. کشاورزی پایدار در قالب کشاورزی ارگانیک نیز مطرح شده است، به طوری که علاوه بر کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی در کشاورزی، استفاده از هورمونها و مواد شیمیایی در تغذیه دامها نیز به حداقل ممکن برسد (Zhang and Li, 2003).
افزایش جمعیت جهان و تخریب منابع طبیعی و به دنبال آن نیاز مبرم به افزایش تولیدات غذایی از مشکلات اساسی دنیای امروز به شمار میروند (Liebman and Davis, 2000). افزایش عملکرد گیاهان زراعی به منظور پاسخ به این تقاضای روز افزون منابع غذایی ضروری میباشد. این امر منجر به ایجاد فشار بر منابع طبیعی گردیده و پایداری سیستمهای کشاورزی را تهدید میکند. بنابراین، نیاز به طراحی و اجرای سیستمهای برخوردار از پایداری و عملکرد بالا به تدریج افزایش مییابد (Samarajeewa et al., 2006). در سالهای اخیر به علت مشکلاتی که در اثر کاربرد بیرویه مواد شیمیایی در کشاورزی و روشهای رایج تولید مواد غذایی بروز کرده است، توجه بیشتری به کشاورزی پایدار معطوف شده و آنچه مسلم است، کشاورزی پایدار را نباید تنها به عنوان مجموعهای از روشها به حساب آورد. بلکه باید آن را نوعی بینش قلمداد نمود که در آن جنبههای مختلف اقتصادی، اجتماعی و حتی فلسفی نهفته است و ابعاد فرهنگی آن کمتر از جنبههای فنی و تکنیکی مربوطه نیست (Carruthers et al., 2000).
اگر چه کشاورزی هنوز مهمترین فعالیت انسان در روی کره زمین است، ولی هماهنگی کشاورزی با طبیعت به طور مصنوعی و با پیشرفت علوم جدید به هم خورده است و تخریب اراضی کشاورزی و منابع طبیعی در جهان و آلوده شدن آب و خاک در اثر فعالیت کشاورزی و صنعتی و رشد روز افزون جمعیت، آینده تاریکی را برای بشر خبر میدهد، بنابراین توجه به کشاورزی پایدار بسیار ضروری میباشد (Marschner and Rengel, 2003).
در گذشته چنانچه زمین تخریب میشد، انسان میتوانست به جای دیگری نقل مکان کند، ولی امروزه با افزایش جمعیت، این امر غیر ممکن شده است. بدین ترتیب کشاورزی پایدار اجتناب ناپذیر است (Stewart et al., 2003) و البته باید دارای خصوصیات تنوع کشت گیاهان زراعی به جای کشت مداوم یک یا چند گیاه زراعی یکساله، کنترل بیولوژیک آفات و دیگر روشهای ابداعی برای کاهش مصرف آفت کشها، پیشگیری بیماریهای دامی به جای استفاده از ‌آنتی بیوتیکها و اصلاح ژنتیکی گیاهان زراعی برای مقاومت به آفات، بیماریها، خشکی و استفاده مؤثر از عناصر غذایی باشد (Marschner and Rengel, 2003).
لزوم بهکارگیری سیستمهای کشاورزی پایدار خصوصاً در زمینهای زراعی قارههای آسیا، اروپا و آمریکای شمالی که مشکل توسعه زمینهای قابل کشت را دارند از اهمیت بیشتری برخوردار است. بنابراین کشت مخلوط میتواند تا حدودی راهگشا باشد (کوچکی و همکاران، 1376؛ کوچکی و همکاران، 1386).
هم اکنون چالش اصلی در کشاورزی پایدار این است که استفاده نهادههای خارج از اکوسیستم به حداقل کاهش یابد، در حالیکه منابع درون اکوسیستم، به نحو بهتر و راندمان بیشتری مورد استفاده


دیدگاهتان را بنویسید