هوشیاری چیست؟       

وقتی می گوییم فردی از هوشیاری کامل برخوردار است یعنی همه حواس پنچگانه اش در سلامت و بیداری کامل بوده و مغز و اعصاب او سالم و آماده درک واقعی هر چیزی هستند که در اطرافش می گذرد.

2-4-3-1 چه عواملی بر سطح هوشیاری رانندگان اثر می گذارند ؟

1 بی خوابی

همه ما بارها بیخوابی را تجریه کرده ایم. بی خوابی یکی از مهمترین عوامل کاهش سطح هوشیاری و دقت رانندگان است. به همین دلیل است که سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای طی بخشنامه ای حداکثر زمان مجاز برای رانندگی را 10 ساعت اعلام کرده است. بنابر این راننده باید پس از استراحت کامل و در کمال هوشیاری مبادرت به رانندگی نماید. استفاده از داروهای نشاط آور و یا مواد مخدر برای مبارزه با بی خوابی یکی از خطرآفرین ترین تصورات واهی است. استفاده از این مواد، راننده را از دنیای واقعی دور کرده و به کاهش قدرت واکنش او در برابر حوادث ناگهانی منجر می شود و به این ترتیب بر احتمال بروز سوانح رانندگی می افزاید.

 

 

 

2- بیماری ها و نقص عضوهای تاثیرگذار جسمانی 

سلامت جسمانی و برخورداری از حواس پنجگانه سالم از مهمترین ضرورت ها در رانندگی است. کسی که پشت فرمان اتومبیل می نشیند باید در سلامت کامل جسمی و روحی باشد. برخی از مشکلات مانند اختلالات حافظه، صرع، برخی از بیماری ها و نارسایی های مغزی و قلبی، فشار خون کنترل نشده، دیابت (مرض قند) کنترل نشده و مسایلی از این دست سبب کاهش هوشیاری در هنگام رانندگی می شود.

مطلب مرتبط :   تولید علم و انواع تولیدات علمی

3 تاریکی و شرایط نامساعد جوی

رانندگی در نور کم، مه غلیظ و تاریکی شب سبب کاهش حساسیت گیرنده های بینایی در چشم شده و دید فرد را با اشکال مواجه می کند. آمارهای جهانی نشان می دهد که بسیاری از تصادفات در ساعت های 2-1 بامداد (که هم بی خوابی و هم کم نوری وجود دارد) و نیز حوالی 5-4 صبح (زمانی که هوا تاریک و روشن و به ا صطلاح گرگ و میش است) رخ می دهد.

 

4 مصرف داروهای آرام بخش و خواب آور

مصرف بسیاری از داروهای آرام بخش و ضد حساسیت سبب کاهش هوشیاری فرد و به دنبال آن ایجاد اشکال در رانندگی می شود. شاید بسیاری از رانندگان متوجه نباشند که مصرف قرص ها و شربت های ظاهراً ساده مربوط به بیماری هایی مثل سرما خوردگی (از قبیل آدلت کلد، دیفن هیدرامین، پرومتازین، آنتی هیستامین، دکونژستان، استامینوفن کدئین، و داروهای آرام بخش همچون اگزازپام، کلونازپام، لورازپام، کلردیازوپوکساید و شربت اکسپکتورانت کدئین و…) که متاسفانه به راحتی و بدون نسخه پزشک از داروخانه ها قابل تهیه اند چقدر بر میزان هوشیاری آنها تاثیر می گذارد و چگونه در مواقع بحرانی که نیاز به عکس العمل سریع دارند منجر به فجایع جبران ناپذیر می شوند.

5 مصرف الکل، مواد مخدر و موارد روانگردان

مصرف هر یک از این مواد تاثیری مخرب بر سطح هوشیاری، توجه و زمان عکس العمل رانندگان دارد. مصرف مواد مخدر که از جمله معروفترین آنها تریاک، هروئین، مرفین و کدئین (که در برخی داروها نیز وجود دارد) هستند، سیستم اعصاب مرکزی را سرکوب می کنند. مصرف این مواد فرد را دچار خواب آلودگی می کند و موجب کم توجهی او به محیط اطرافش می گردد. برخی از افراد به اشتباه مصرف الکل را فقط زمانی مضر می دانند که به مستی فرد منجر شود. در حالیکه براساس نظر پزشکان و محققان مستی در غلظت های 120-100 میلی گرم در دسی لیتر الکل در خون رخ می دهد. در غلظت های 80-70 میلی گرم در دسی لیتر، فرد گرچه ممکن است دچار عدم تعادل نباشد اما تا حدودی هوشیاری خود را از دست داده و قدرت واکنش سریع در برابر حوادث ناگهانی را از دست می دهد افزایش سوانح رانندگی ناشی از مصرف مشروبات الکلی در 50 سال گذشته منجر به تصویب قوانین راهنمایی و رانندگی در ممنوعیت شرب مواد الکلی قبل و در زمان رانندگی شده است. اما متاسفانه جایگزین مخرب تری برای آن پیدا شده و مصرف مواد روانگردان و توهم زا جای مشروبات الکلی را گرفته است.

مطلب مرتبط :   تکلیف شب در پیشرفت تحصیلی دانش اموزان