خوب است هرگز مناسب نیست بنابراین آنرا در محیط کشت قرار نمیدهیم. کنترل کیفیت قلمه با کنترل کیفیت گیاه مادری آغاز میشود. بهتر است که قلمهها از گیاه مادری گرفته شود که عاری از ویروس، باکتری، قارچ و سایر میکروارگانیسمهای بیماریزا میباشند (باکر، 1984). قلمههای نازک به دلیل اینکه مواد غذایی کافی درون قلمه ندارند و دیگر اینکه در اندام هوایی میزان تجمع هورمون کم است و شاخههای نازک یا سرشاخهها بیشتر تمایل به رشد رویشی دارند در نتیجه درصد ریشهزایی بسیار پایینی دارند (هارتمن و همکاران، 1997).
2-3-3- فیزیولوژی گیاه پایه
شرایط خاص محیطی و حالت فیزیولوژیکی گیاهان پایه برای ریشهزایی موفقیتآمیز بسیار مهم است. گیاهان پایه باید از لحاظ آب، درجه حرارت، نور (شدت، فتوپریود، کیفیت)، تغذیه و غنی بودن از CO2 در وضعیت بهینه باشند (فتحی و همکاران، 1379).
2-3-4- ارتباط آناتومی گیاه مادری با ریشه زایی
تیمارهای اکسینی و ریشهزایی در زیر سیستم مه افشانی موجب تشدید تقسیم نمو یاختهای در کورتکس، آوند
چوبی و لایه زاینده میشود که این امر به شکسته شدن حلقههای اسکلرانشیمی منجر میگردد. با وجود این در ارقام سخت ریشهزا بسیاری از گونههای میوهای آغازندههای ریشه تشکیل نمیشود. ارقام سهل ریشهزای میخک در سیستمهای آوندیشان یک رشته اسکلرانشیمی دارند اما با وجود این، سرآغازندههای ریشه با رشد به طرف پایین و خارج از پایین قلمه بیرون میفرستد. امکان یاد شده در گیاهان دیگر که در آنها یک حلقه اسکلرانشیمی غیر قابل نفوذ میتواند جلوی بیرون زدن ریشهها را بگیرد وجود دارد. احتمال دارد ریشهزایی بیشتر با آغازندههای ریشه در ارتباط باشد نه با محدودیتهای مکانیکی حلقه اسکرانشیمی که جلوی بیرون زدن ریشه را میگیرند (دیویس و همکاران، 1982).
2-3-5- سن گیاه مادری
در پژوهشی که روی ریشهزایی قلمههای برخی از گیاهان سوزنی برگ و گونههای خزاندار بسیار سخت ریشهزا صورت گرفت. نتیجه گرفته شد که مهمترین عامل اصلی بر آغازیدن ریشه اثر میگذارد سن درختی است که از آن قلمه گیری می شود. گرچه سن بیولوژیکی و نه سن تقویمی مواد رویشی مهمترین عامل در موفقیت در ریشه زایی است. کاهش در پتانسیل ریشهدهی همراه با سالمند شدن گیاهان ممکن است نتیجه کم شدن مواد فنولیکی باشد. ثابت شدهاست در آغازیدن ریشه، فنولها به عنوان هم ساز با اکسین عمل میکنند. در بعضی از گیاهان، گیاه بالغ در مقایسه با گیاه نونهال مقدار فنول کمتری دارد. همچنین با مسن شدن گیاه تولید بازدارندههای ریشهزایی افزایش مییابد. قلمههایی که از گیاه بالغ گرفته میشود ریشه نمیدهند مگر تیمارهایی از قبیل حلقهبرداری، کاربرد اکسین و مه پاش دریافت میکنند (کستر، 1970).
2-3-6- انواع اکسینها
اکسین که یکی از مهمترین تنظیم کنندههای رشد گیاهی است بر روی سرعت ریشهزایی قلمه اثر دارد. گیاهان اکسین طبیعی را در شاخهها و برگهای جوان تولید میکنند اما برای ریشهزایی بهتر باید اکسین مصنوعی بهکارد برده شود. اکسینهای طبیعی نسبت به اکسینهای مصنوعی به آنزیمهای تخریبکننده اکسین حساسیت بیشتری دارند (استفانیک و وودنیک، 2007). برای آغازیدن ریشه نابجا غلظتهایی معین از موادی که بهطور طبیعی در گیاه قرار داشت و وِیژگی هورمونی دارند از سایر مواد مناسب ترند. گروههای مختلف تنظیم کننده رشد مانند سایتوکنین، جیبرلین، اسید آبسایسیک و مواد فنولی روی آغازیدن ریشه اثر دارند. از این مواد اکسینها بیشترین اثر را روی تشکیل ریشه در قلمهها دارند. افزون بر این گروهها مواد طبیعی که به خوبی تعریف نشدهاند مانند بازدارندهها و تسهیل کنندههای گوناگون ممکن است سهم کمتری در آغازیدن ریشه نابجا داشته باشند (کرول، 1968). مشاهده شده است که اکسینهای دیگری نیز به این منظور مورد استفاده قرار می گیرند. از آن جمله آریل آمید IBA(NA-IBA)، نمکهای پتاسیم IBA (K-IBA) و بسیاری از ترکیبات فنوکسی از قبیل 2 و 4- دی کلرو فنوکسی استیک اسید (D- 4 و 2) 2 و 4 و 5 تری کلروفنوکسی استیک اسید (T- 5 و 4 و 2) را میتوان نام برد (فتحی و همکاران، 1379 و سادو، 1998).
2-3-6-1- تیمار قلمه با تنظیم کنندههای رشد
کشف اکسینهای طبیعی مانند اسید ایندولاستیک و اکسینهای سنتز شده مانند اسید ایندولبوتیریک و اسید نفتالیناستیک میتواند تولید ریشههای نابجا را در قلمههای ساقه و برگ تحریک کند (خوشخوی، 1389). IBA ماده تنظیم کننده برای تحریک ریشهزایی در اکثر گیاهان میباشد. این ماده برای تحریک ریشهزایی درختچههای زینتی بهکار رفته و نتایج مثبتی داشتهاست. اگرچه اکسینها در تمام گونههای گیاهی جهت ریشهزایی مؤثر نیستند، مزایای مستقیمی در استفاده از اکسینها وجود دارد که شامل موارد زیر هستند (بلازیک، 1989):
1- درصد بالاتری از قلمهها ریشه تولید میکنند.

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژگان کلیدیکارگران، بیشتربه،
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید