دانلود پایان نامه

در اثر نقایص ژنتیکی هستند .
ب. نقایض ژنتیکی عملکرد انسولین
جو بیماری های بخش برون ریز لوزالمعده : التهاب لوزالمعده ( پانکراتیت ) ، برداشتن لوزالمعده ( پامگراتکتومی ) ، سرطان لوزالمعده ، بیماری فیبروز کیستیک ، بیماری هموکروماتوز ، سفت شدن بافت لوزالمعده ( فیبروز پانکراس )
د. اختلالات غدد درون ریز : بیماری آکرومگالی ، سندرم کوشینگ ، گلوکاگونوم ، فئوکروموسیتوم ، پرکاری تیروئید ، سوماتواستاتینوم ، آلدوسترونوم
ه. داروها و مواد شیمیایی : واکور ، پنتامیدین ، اسید نیکوتینیک ، کورتیکواستروئیدها ، دیازوکساید ، آگونیست های بتا آدرنرژیک ، تیازیدها ، فنی توئین ، اینتروفرون آلفا ، مهار کننده پروتئاز ، کلوزاپین ، مسدود کننده های بتا .
و. عفونت ها : سرخجه مادرزادی ، سایتومگالوویروس ، کوکساکی
ز. سایر سندرم های ژنتیکی که گاهی با دیابت همراه هستند ، مانند سندرم داون ، سندرم کلاین فلتر ، سندرم ترنر ،و …
4. دیابت ملیتوس حاملگی

1-1-4- کالبد شناسی و عملکرد لوزالمعده

شکل 1-1 موقعیت لوزالمعده در بدن

لوزالمعده یا پانکراس غده ای است به رنگ سفید متمایل به خاکستری که طول آن در حدود پانزده تا بیست سانتی متر می باشد . وزن آن در فرد بالغ حدود هفتاد و پنج تا صد گرم است جایگاه آن از اولین قسمت روده کوچک تا نزدیک ناف طحال در پشت معده است. (هراتی،1385)
لوزالمعده از نظر آناتومی سه قسمت دارد . سر پانکراس در قسمت c شکل دئودنوم (بخش اول روده کوچک ) و دوم پانکراس در مقابل ناف طحال قرار دارد .

شکل 2-1 اجزای سلولی پانکراس
پانکراس از بیرون توسط کپسولی از بافت همبند پوشیده شده که استطاله هایی از آن به درون غده نفوذ کرده و آن را به بخش های کوچک تری به نام لوبول تقسیم می کند . متابولیسم کربوهیدرات ها ، لیپیدها و پروتئین ها در کنترل و تنظیم خیلی دقیق بوده و این اعمال به وسیله هورمون های ترشح شده از لوزالمعده صورت می گیرند . لوزالمعده دارای دو نوع غده مترشحه کاملاً متمایز است ؛‌یکی غده های برون ریز با ساختمان خوشه ای که ترشحات خود را برای کمک به هضم مواد غذایی در دوازدهه می ریزد و دیگری غده ای درون ریز که از حدود یک میلیون خوشه میکروسکوپی سلولی موسوم به جزایر لانگرهانس تشکیل شده است . جزایر لانگرهانس که در تمام بافت لوزالمعده پراکنده اند مجموعه هایی متشکل از چهار نوع سلول مترشحه آلفا ، بتا ، دلتا و PP با وظایف متفاوتند .(مفید و همکاران،1388)

شکل 3-1 آناتومی پانکراس (لوزالمعده )
1-1- 5-انسولین
هورمون ها موادی شیمیایی هستند که در بدن ساخته شده و هر کدام برای تنظیم دسته ای از فعالیت های حیاتی انسان ضروری هستند . انسولین هورمونی است که توسط سلول های بتای جزایر لانگرهانس لوزالمعده تولید می شود و میزان قند خون را کاهش می دهد .4

شکل 4-1- روند تولید انسولین از پانکراس
برای اولین بار در سال 1921 به وجود انسولین در عصاره جدا شده از جزایر لانگرهانس پی برده شد و سرعت اثرات آن در کاهش قند خون شناسایی گردید و پس از مدت کوتاهی انسولین گاو و خوک در درمان بیماری قند در انسان مورد استفاده قرار گرفت . انسولین نخستین پروتئینی بود که خواص هورمونی آن شناخته و به صورت کاملاً خالص و متبلور تهیه شده و نوع و ردیف اسیدهای آمینه آن تعیین و به طور مصنوعی تولید شد . همچنین اولین هورمونی بود که پروتئین پیش ساز آن شناخته شد و بالاخره اولین پروتئینی بود که به کمک روش های تولید DNA نوترکیب 1 برای مصارف تجاری تهیه شد .(الوین پاور سی 2005)

شکل 5-1 شکل مولکول انسولین

1-1- 6- عملکرد انسولین
پس از ترشح انسولین به داخل سیستم وریدی باب تقریباً‌ پنجاه درصد آن به وسیله کبد تخریب می شود . انسولینی که از کبد عبور می کند وارد گردش خون سیستمیک شده و به گیرنده های خود در نقاط هدف متصل می شود . اتصال انسولین به این گیرنده باعث ایجاد اثرات انسولین می شود . این اثرات که شامل تسهیل جذب گلوکز به وسیله عضلات اسکلتی و بافت چربی است . اهمیت زیادی دارد . فعال شدن مسیرهای ارسال پیام از طریق گیرنده انسولین سبب القای سنتز (تولید ) گلیکوژن ، سنتز پروتئین ، سنتز لیپیدها و تنظیم ژن های مختلفی می شود که در سلول های پاسخ دهنده به انسولین وجود دارند .5
تعادل دقیقی بین تولید گلوکز به وسیله کبد و جذب و مصرف گلوکز در قسمت های محیطی بدن وجود دارد . انسولین مهمترین عامل تنظیم کننده این تعادل متابولیک است و تاثیر سایر عوامل مانند عوامل عصبی و هورمون ها (مثل گلوکاگون ) سبب تنظیم جامع تر تامین و مصرف گلوکز می شود . (آراجو و همکاران،2011)
در حالت ناشتا ، پایین بودن سطح انسولین تولید گلوکز در کبد را تشدید کرده و به این ترتیب تولید گلوکز افزایش می یابد . گلوکاگون نیز تولید گلوکز در کبد و کلیه را افزایش می دهد . پایین بودن سطح انسولین باعث کاهش تولید گلیکوژن و کاهش جذب گلوکز در بافت های حساس به انسولین می گردد . پس از مصرف غذا ، حجم زیاد گلوکزی که وارد بدن می شود مقدار انسولین را بالا برده و گلوکاگون را کاهش می دهد و در نتیجه روندهایی که قبلاً، ذکر شد معکوس می گردد ، یعنی تولید گلیکوژن و جذب گلوکز در بافت های حساس به انسولین افزایش می یابد و تولید گلوکز در کبد و کلیه مهار می گردد . قسمت اعظم گلوکزی که پس از مصرف غذا وارد بدن شده است به واسطه انسولین به وسیله عضلات اسکلتی جذب می شود . سایر بافت ها و مهم
تر از همه مغز از گلوکز به صورت غیر وابسته به انسولین استفاده می کنند .6 (برینک، 1997)
1-1-7- عوارض حاد دیابت
عوارض دیابت به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند .
عوارض حاد دیابت ملیتوس عبارتند از :
1. کتواسیدوز دیابتی
2. وضعیت هیپراسمولار غیر کتونیک (NKHS)
3. هیپوگلیسمی (کاهش غیر طبیعی سطح قند خون به علت مصرف زیاد انسولین یا استفاده از داروهای کاهنده قند خون )
عوارض حاد دیابت . کتواسیدوز دیابتی (DKA) و وضعیت هیپراسمولار غیر کتونیک (NKHS) عوارض حاد دیابت را تشکیل می دهند . کتواسیدوز دیابتی عمدتاً در افراد مبتلا به دیابت نوع یک مشاهده می شود و وضعیت هیپراسمولار غیر کتونیک در افراد مبتلا به دیابت نوع دوم رخ می دهد . این هر دو اختلال به طور کامل یا نسبی با کمبود انسولین ، کاهش حجم و تغییر وضعیت روانی بیمار همراهند . کتواسیدوز دیابتی و وضعیت هیپراسمولار غیر کتونیک در امتداد روند افزایش قند خون با یا بدون کتوز به وجود می آیند . هر دو اختلال مذکور در صورتی که به سرعت تشخیص داده و درمان نشوند با عوارض بالقوه خطرناکی همراه خواهند بود .(برینک اس جی 1997)

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدیدگرگونی فرهنگی، عصر اطلاعات، اصالت واقع، صنعتی شدن

1-1- 8- عوارض مزمن دیابت
عوارض مزمن دیابت شامل موارد زیر است :
– آسیب چشم (رتینوپاتی )
– آسیب کلیه (نفروپاتی )
– آسیب اعصاب (نوروپاتی )
– افزایش فشار خون
– بیماریهای عروق کرونر
– بیماری های عروق محیطی
– بیماری های عروق مغزی
– فلج معده یا گاستروپارزی
– اختلال عملکرد جنسی
– تغییرات پوستی
– عفونت
عوارض مزمن را می توان به دو دسته عروقی و غیر عروقی تقسیم کرد . عوارض عروقی دیابت نیز خود به دو دسته درگیری عروق کوچک (رتینوپاتی ، نوروپاتی ، نفروپاتی ) و درگیری عروق بزرگ (بیماری سرخرگ های کرونر ، بیماری عروق محیطی ، بیماری عروق مغز ) تقسیم می شوند عوارض غیر عروقی شامل مشکلاتی مانند گاستروپارزی (فلج معده ) ، اختلال عمل جنسی و تغییرات پوستی استدرمان دیابت نوع دودر بیست تا پنجاه درصد بیمارانی که به تازگی دیابت نوع دو در آنها تشخیص داده شده است عوارض دیابت وجود دارند . در مجموع ، کاهش عوامل خطرساز قلبی عروقی در این بیماران اهمیت بسیاری دارد زیرا اختلالات قلبی عروقی شایع ترین علت مرگ در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو است .(برینک اس جی 1997)

شکل 6-1 آسیب چشمی رتینوپاتی دیابتی

1-1- 9- درمان دیابت نوع دو
جدول 2-1 درمان های پایین آورنده قند خون
دارو
نحوه اثر
مثال
کاهش HbA1c
مزیت
عارضه
ممنوعیت
سولفونیل اوره ها
افزایش انسولین
کلروپروپامید (نسل 1 ) گلیپیزاید (نسل 2 )
1 تا 2 درصد
کاهش قند خون ناشتا
هیپرگلیسمی ، افزایش وزن ، افزایش بیش از حد انسولین
بیماری کبدی ، بیماری کلیوی
بیگوانیدها
کاهش تولید گلوکز در کبد ، افزایش مصرف گلوکز ، کاهش مقاومت به انسولین
متفورمین
1 تا 2 درصد
کاهش وزن ، بهبود وضعیت ، چربی ، عدم ایجاد هیپوگلیسمی
اسیدوز لاکتیک ، اسهال ، تهوع
کراتینین سرم بیش از 5/1 در آقایان و بیش از 4/1 در خانم ها ، رادیوگرافی با ماده حاجب ، ناخوشی شدید ، اسیدوز
مهار کننده آلفا گلوکوزیداز
کاهش جذب گلوکز
آکاربوز
5/0تا 1 درصد
عدم ایجاد هیپوگلیسمی
نفخ ، افزایش آنزیم های کبدی
بیماری کبدی ، بیماری کلیوی
تیازولیدیندیون ها
کاهش مقاومت به انسولین ، افزایش مصرف گلوکز
روزیگلیتازون
1 تا 2 درصد
کاهش نیاز به انسولین و سولفونیل اوره ها ، کاهش تری گلیسرید
نیاز به کنترل مکرر از نظر آسیب به کبد
بیماری کبدی ، نارسایی مزمن قلبی
اگزناتید
کاهش سرعت تخلیه معده
آمپول اگزناتید
نامشخص
هیپوگلیسمی
تهوع
در این باره تحقیقات بالینی درازمدت صورت نگرفته است
گلیپتین
مهار کننده آنزیم
سیتاگلیپتین و ویلداگلیپتین
نامشخص
هیپوگلیسمی و کاهش وزن نمی دهد
تهوع و استفراغ و کاهش وزن
تحقیقات بالینی ضرورت دارد
تغذیه و ورزش
کاهش مقاومت به انسولین
رژیم کم کالری و کم چربی ، ورزش
1 تا 2 درصد
بهبود سلامتی
احتمال کم موفقیت دراز مدت

1-2- تعریف استرس اکسیداتیو :
تولید فزاینده گونه های واکنشی و برداشت ناکارآمد آن ها از محیط سلولی منجر به رخدادشرایطی به عنوان استرس اکسیداتیو می شود. برای اولین بار درسال 1985 اصطلاح استرس اکسیداتیو به عنوان اخلال در تعادل آنتی اکسیدانی- اکسیدان تعریف شد که این عدم تعادل موجب افزایش تولید اکسیدان در بدن می شود. اگرچه این تعریف بطور گسترده ای در دو دهه اخیر مورد استفاده قرارگرفته است اما به احتمال زیاد در آینده مورد تغییر و اصلاح قرار خواهد گرفت 7.(بریتیئس و همکاران، 1999) در یک راستا ،پیشنهاد شده است که این اصطلاح باید به صورت زیر تعریف شود:
اخلال در پیام دهی ردوکسی و کنترل.بدون توجه به این که تعاریف جدید مقبولیت عمده ای را بدست می آورد یا نه، می توان پیش بینی کرد که تعریف استرس اکسیداتیو همزمان با پیشرفت زمینه های بیولوژیکی در آینده متحمل اصلاحات و تغییرات زیادی قرار خواهدگرفت .کمی سازی استرس اکسیداتیو چالش عمده ای است که منجر به شکل گیری تعداد زیادی از رویکردهای روش شناختی شده است. اگرچه تعدادی از رویکردهای روش شناختی منجر به افزایش فهم ما از استرس اکسیداتیو در سیستم های بیولوژی شده است تعدادی از رویکردها به درستی مورد استفاده قرار نگرفته اند و نتایج گمراه کننده ای را به دست داده اند.(بریتیئس و همکار
ان،1999)

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ تحقیقشبیه سازی

شکل7-1 روند وقوع استرس اکسیداتیو بر اثر هایپوکسی و دیابت

1-2-1- شاخص های ارزیابی استرس اکسیداتیو:
بدون توجه به اینکه استرس اکسیداتیو چگونه تعریف می شود تداوم محیط اکسیدانی موجب تغییر مولکول های سلولی می شوند. یک روش رایج برای ارزیابی استرس اکسیداتیو در سیستم های بیولوژیکی مستلزم ان است که افزایش یا کاهش در یک شاخص که به استرس اکسیداتیو پاسخ می دهد را ارزیابی کنیم. بطور کلی، شاخص های معتبر استرس اکسیداتیو از ویژگی های زیر برخوردارند.8 (بلمور و همکاران،2009)
1)از لحاظ شیمیایی منحصر به فرد و قابل کشف هستند.
2)درطی دوره های استرس اکسیداتیو افزایش یا کاهش می یابند.
3)از نیمه عمر نسبتا طولانی برخوردارند.
4)تحت تاثیر فرایندهای سلولی دیگر(برای مثال چرخه سلولی،متابولیسم انرژی و غیره)قرار نمی گیرند.
شاخص های زیادی که یک یا چند ضابطه فوق را دارند شناسایی شده اند و تکنیک هایی برای اندازه گیری این شاخص ها گزارش شده است(4،5،6). در طی دوره های استرس اکسیداتیو ، اکسیدان ها بر دفاع آنتی اکسیدانی در سلول غلبه می کنند و آسیب های سازنده و ساختاری سلولی را موجب می شوند. بنابراین، استرس اکسیداتیو در سیستم بیولوژیکی اغلب با 4 طبقه از پارامترهای زیر سنجیده می شوند(بلومر و همکاران،2009)
1-افزایش تولید گونه های اکسیژن و فعال نیتروژن
2-کاهش آنتی اکسیدان های غیر آنزیمی محلول در چربی یا محلول در آب
3-اخلال در تعادل ردوکس سلولی(مانند اخلال در تعادل ردوکسی GSH/GSSG )
4-افزایش آسیب اکسایشی اجزای سلولی (یعنی لیپید، پروتئین و DNA)
شاخص های طبقه اول شامل ردیابی و کشف اکسیدان ها است. متاسفانه اندازه گیری مستقیم تولید رادیکال آزاد در سلول های زنده مشکل است زیرا رادیکال های آزاد بسیار واکنشی هستند و نیمه عمر پایینی دارند(6). به عبارتی دیگر، اندازه گیری رادیکال های آزاد در سیستم های بیولوژیکی به بخاطر واکنش پذیری بسیار بالای آنها و سطوح پایین غلظت یکنواخت آن ها مشکل است(6). محدودیت های تکنیکی موجب شده است که مطالعات کمی در مورد ماهیت ROS و RNS در داخل تارهای عضلانی یا سطح درون سلولی صورت بگیرد و بیشتر مطالعات گونه های تولید و آزاد شده روی سطح خارج سلولی را موردبررسی قرار داده اند.9 (دائود و همکاران،2006)
این رویکرد برای اندازه گیری موادی مانند پراکسید هیدروژن یا نیتریک اکساید که به راحتی از غشای سلولی عبور می کنند مناسب است اما استفاده محدود شده ای برای مواد بسیار واکنشی درون سلولی مانند رادیکال های هیدروکسیل و آنیون سوپراکسید دارند(دائود و همکاران،2006)
مولکول های برون زاد مانند ترپ های اسپین 1 عموما برای اندازه گیری تولید اکسیدان در سلول بکار گرفته می شوند(1،2،5) . اگر در محیط رادیکال آزاد باشد با اضافه شدن ترپ به سیستم بیولوژیکی رادیکال های آزاد آن ها را به یک محصول رادیکالی منحصر به فرد با نیمه عمر نسبتا طولانی تبدیل می کنند. این محصول منحصر به فرد و تغییر یافته به خوبی اندازه اکسیدان تولید شده را نشان می دهد. محققین در یک دهه اخیر برای اندازه گیری مستقیم گونه های فعال تولید شده درون سلولی از روش رزونانس اسپین الکترونی (ESR) 2 استفاده می کنند(6،7،8). این روش حساس ترین و ویژه ترین روش برای اندازه گیری گونه های فعال اکسیژن است و اخیرا در موقعیت های کلینیکی و فیزیولوژیکی مورد استفاده قرار می گیرد(6،8). در این راستا، آشتون و همکاران (1999) در تحقیقی تولید رادیکال آزاد ناشی از یک فعالیت وامانده ساز(آزمون تعیین VO2max


دیدگاهتان را بنویسید