تقریبا به طور روزانه در اخبار میشه شنید که یک شرکت، شرکت دیگری رو خریداری کرده. بعضی از مطرح ترین سازمانا (مثل جنرال الکتریک و زیمنس) یه سری از کسب وکارهای جور واجور در صنایع مختلف و در خیلی از کشورها رو در اختیار دارن.

واسه بعضی دیگر، تنوع گرایی به معنی کاهش ریسکه. سرمایه گذاران، سبد سرمایه گذاری خود رو جور واجور می کنن تا اگه اتفاقا در یکی از بخشا شکست خوردند، تبدیل به یک فاجعه ی پولی واسه اونا نشه. یا به عنوان مثالی دیگر، کشاورزان در مزارع خود چند محصول جور واجور با زمانای برداشت مختلف کشت می کنن تا احتمال اینکه اتفاقاتی مثل تغییرات شدید آب و هوایی، نتیجه کشت تموم سال اونا رو از بین ببره، کم بشه.

شرکتا از تنوع به عنوان یک راه حل کاهش خطر استفاده می کنن، چون که این راه حل می تونه آسیب پذیری سود شرکت رو در روبرو شدن با تغییرات خاص صنعت، کاهش بده. مثلا، وقتی قیمت حاملای انرژی افزایش پیدا می کنه، قیمت خیلی از اجناس مصرفی هم افزایش پیدا می کنه. اگه کسب وکار اصلی شما مربوط به حمل و نقل باشه شاید بخواهید که یک شرکت فعال در بخش ی نفت و گاز رو بخرین و با تأمین بی واسطه ی سوخت، سود مورد نظر خود رو تضمین کنین.

در حالی که تنوع گرایی به عنوان یک راه حل می تونه باعث کاهش خطر شه، اما می تونه خطرای جدید قابل توجه ای رو هم به دنبال داشته باشه. چون که این راه حل می تونه شرکت رو از تواناییای کلیدی خود دور کنه.

در این مقاله خواهیم دید که تنوع گرایی چیه، انواع مختلف تنوع کدامند و چرا شرکتا و سرمایه گذاران اینجوری حل روی میارن.

تنوع گرایی چیه؟

تنوع گرایی از یک دید به معنی کنار هم قرار دادن یه سری از سرمایه گذاریا یا واحدهای کسب وکاره به شکل ای که در صورت به مشکل خوردن در یک صنعت، بخش یا تجربه کاری، شکستا و ضررای کلی کنترل شن و محدود گردند.

از دید دیگر، تنوع گرایی به شرکتی اشاره داره که وارد یک کسب وکار می شه که خارج از بخش ی کسب وکار فعلی اش باشه؛ که به این معنیه که یک شرکت وارد بخش ای می شه که درآن تخصص محدودی داره. این کار معمولا با خطر بالایی همراهه و به توجه و احتیاط بالایی نیاز داره.

مطلب مرتبط :   استراتژی اقیانوس آبی چیست و چه کاربردی در صنعت دارد؟

چار نوع اصلی تنوع گرایی عبارتند از:

۱. جور واجور سازی مثل

اینجا، کار و کاسبی جدید به طور هدفمند با کار و کاسبی موجود مرتبطه و شرکت مادر می تونه از فناوری و تواناییای موجود خود واسه اداره موثر کسب وکار جدید خود استفاده کنه. (پایه اینطور جور واجور سازی شباهت در تکنولوژیای مورد استفاده بین اجناس مختلفه.) مثلا، وقتی شرکت کوکاکولا محصول آب معدنی خود رو روونه بازار کرد، از تنوع مثل استفاده کرد. توجه داشته باشین که حتی اگه در تولید محصول جدید از فناوریای در رابطه استفاده شه، فعالیتای بازاریابی محصول جدید نسبت به محصول قبلی می تونه متفاوت باشن.

واسه رسیدن به تنوع مثل، میشه از تواناییای عملیاتی هم استفاده نمود. اگه یک شرکت مثلا از سیستم پخش و فروش عالی بهره مند باشه؛ می تونه با تکیه بر امتیازات به دلیل این تواناییا، تولید و عرضه اجناس جدید رو در دستور کار خود بذاره و به دنبال رشد پایدار خود باشه.

به یاد داشته باشین که حتی اگه دو کسب وکار در بیشتر موارد با هم مشترک باشن، ممکنه فرقای زیادی هم با هم داشته باشن و به دلیل این فرقا، مهارت ها و علم جدید لازمه تا بشه کار و کاسبی جدید رو به طور موثر اداره و مدیریت کرد.

۲. جور واجور سازی افقی

در این نوع از راه حل تنوع، کار و کاسبی جدید اجناس یا خدماتی رو ارائه می کنه که ارتباطی به اجناس فعلی شرکت مادر ندارن و از نظر تکنولوژی هم متفاوتند، اما پایه مشتریان اونا مشترکه. در این حالت این دو نوع کسب وکار به عنوان کسب وکارهای موازی در نظر گرفته می شن.

سوپرمارکتای بزرگ معمولاً از راه حل تنوع افقی به شکلی موثر جهت عرضه اجناس متنوعی علاوه بر مواد غذایی مثل لوازم خونگی، پوشاک، خدمات بانکی، خدمات ارتباطی و غیره استفاده می کنن. این شرکتا در جذب مشتری عالی عمل میکنن و بعد اجناس جور واجور خود رو به اونا عرضه می کنن.

۳. تنوع و کامل سازی عمودی

در این جا، همه شبکه های کسب وکار (از خرید مواد نپخته و راحت گرفته تا فروش محصول پایانی) می تونن درون شرکت مادر با همدیگه در رابطه باشن. انواع خاص راه حلای تنوع ویکپارچه سازی عمودی، عبارتند از:

تنوع محصول فرعی

شرکت مادر، اجناس فرعی (By-product) خود رو به شرکتای دیگر می فروشه. ماشین آلات مورد استفاده در تولید که مقدار زیادی پلاستیک، فلز و مقوا رو به عنوان دور ریز پس میدن می تونن وارد چرخه اسقاط شده و به عنوان محصول فرعی به شرکتای دیگر فروخته شن. پلاستیک، فلزات و مقوای زائدی که از تولید باقی می مونه رو میشه به عنوان محصول فرعی به شرکتایی که خریدار ضایعاتی مثل ضایعات فلز هستن، فروخت. پس میشه از راه اجناس فرعی واسه سازمان جریان درآمدی درست کرد.

مطلب مرتبط :   استراتژی های توانمند سازی منابع انسانی

تنوع پیوسته

کسب وکارها به شکلای مختلف زنجیره عملیاتی خود رو دنبال می کنن. فرض کنین که یک شرکت تولیدکننده ی خمیردندان ایده ی جدیدی واسه بسته بندی محصول خود داشته باشه. این شرکت متوجه می شه که هیچ تأمین کننده ای نمیتونه دقیقاً اون چیزی که اونا می خوان رو ارائه کنه. پس دست به کار می شه و یک شرکت اجناس پلاستیکی ایجاد می کنه و اجناس موردنظرشان واسه بسته بندی رو خودشون تولید می کنن. واسه استفاده ی حداکثری از ظرفیت دستگاه های خود، اجناس پلاستیکی دیگری هم تولید می کنن. از طرف دیگه نیاز اونا واسه دسترسی به جریان مواد نپخته و راحت، اونا رو بر این می داره که یک شرکت حمل و نقل هم بخرن. از طرفی دیگر فشار سازمانای محافظ محیط زیست باعث می شه تا امکانات تحقیقاتی فراهم آورند تا بتونن نوع جدید از پلاستیک واسه بسته بندی خمیر دندان استفاده کنن که ضرر کمتری واسه محیط زیست داشته باشه و در آخر روی عملیات بازیافت پلاستیک سرمایه گذاری لازم رو انجام میدن و جالبه که همه این فعالیتا از تولید خمیردندان شروع می شه!

۴. جور واجور سازی مختلف

در این نوع از تنوع، کار و کاسبی جدید نامرتبط با کسب وکار مادره و ایجاد یا خرید کسب وکار جدید به تواناییای تکنولوژیک یا هر توانایی دیگری بستگی نداره. عادی ترین دلیل واسه استفاده از این راه حل کاهش خطر پولی، افزایش سود کلی، رسیدن به سرمایه یا نقدینگی جدید، جذب مشتریان جدید یا گرفتن قدرت بیشتر در بازار سرمایه.

خیلی از سرمایه گذاران به دلیل سروکار داشتن با خطر خیلی، با تنوع سازی مختلف مخالفند. اونا فکر می کنن که سهامداران (و نه شرکتا) مسئول جور واجور سازی خود هستن و می تونن به جای سرمایه گذاری روی شرکتا این کار رو واسه خودشون از راه کسب وکارها و صنایع مختلف بکنن.

اونا میگن که شرکتا باید با استفاده از داراییا و تواناییای خود بر بیشترین حد کردن ارزش سهام خود تمرکز کنن. دور شدن از تواناییای اصلی احتمال اشتباه رو افزایش می ده و ممکنه خطرای غیرضروری به کاهش ارزش سهام منجر شه.

دسته‌ها: Uncategorized

دیدگاهتان را بنویسید