اجاره رحم جایگزین چه قوانین و شرایطی دارد؟ | بیماری

: خیلی از خانوما به دلیل مشکلات مربوط به رحم و بیماریای رحم توانایی بچه دار شدن رو ندارن. دیگه نگران این موضوع نباشین. با رحم اجاره ای یا جانشین شمام می تونین مادر شید. در ادامه این مطلب از سایت فراناز با شرایط و قوانین اجاره رحم جانشین آشنا میشین.

قوانین و شرایط اجاره رحم جانشین اعلام شد

امروزه با پیشرفت علم خیلی از زوجای نابارور دنیا می تونن واسه بچه دار شدن از رحم اجاره ای و یا رحم جانشین استفاده کنن.

چالشای رحم جانشین
براساس آخرین بررسیای انجام شده به وسیله پژوهشگاه فناوریای نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی ابن سینا، ۲۰ درصد زن و شوهرا در کشور نابارور هستن و این آمار نشون دهنده افزایش اندازه ناباروری نسبت به گذشته س. الان با وجود درمانای پیشرفته ناباروری، خیلی از زوجای نابارور با یکی از این درمانا صاحب بچه می شن ولی در مقابل، زوجایی هم هستن که هنوز درمانای کمک باروری نتونسته اونا رو پدر و مادر کنه.

یکی از روشی که در کشور ما همیشه صحبت کردن در مورد اون با حواشی زیادی همراه بوده، به کار گیری رحم جایگزینه. البته این روش سال هاست که در دنیا مطرح شده ولی در کشور ما چندسالیه که سر زبانا افتاده و همیشه هم انتقادهای زیادی بر اون وارد بوده؛ از مسائل شرعی قانونی گرفته تا مسائل مادی و اخلاقی ای که هنوز راه حل قانونی مشخصی ندارن. این در حالیه که خیلی از زوجای نابارور به کمک این روش صاحب بچه می شن. واسه اینکه از چند و چون روش رحم جانشین اطلاعات کاملی به دست بیاریم، سراغ دکتر علیرضا میلانی فر، عضو هیات علمی گروه حقوق و اخلاق زیستی پژوهشگاه ابن سینا رفتیم که در طول این گفت و گو مرتب تاکید می کرد به جای واژه رحم اجاره ای بگید رحم جانشین و به فردی که رحمش رو واسه نگهداری جنین اجاره میده، بگید زن صاحب رحم و هیچوقت کلمه نازا رو به جای نابارور به کار نبرین.

قبل از هر موضوع، برامون بگید یه زوج نابارور در چه صورتی می تونن از رحم جانشین استفاده کنن؟
ببینین، من باید قبل اینکه وارد بحث شوم، بگم که این قضیه دستورالعمل مشخصی نداره. زوجی که درخواست به کار گیری رحم جانشین واسه فرزندآوری رو دارن، در اول باید واسه ما مشخص شه که نابارور هستن. براساس تعریف سازمان جهان بهداشت اگه زوجی از نظر کلی سلامت باشن و در سنین باروری قرار داشته و یه سال قصد بچه دار شدن دارن به روشای عادی مبادرت به بارداری کردن، ولی بارداری اتفاق نیفتاده نابارور حساب می شن که این ناباروری به زن و مرد برمیگرده، نه فقط به یکی از اونا، یعنی می گن زوج نابارورند. حال اگه زن و شوهری قبلا صاحب بچه شدن ولی الان نابارور هستن به این مشکل ناباروری ثانویه می گن و اگه از اول بارداری اتفاق نیفته، ناباروری اولیه هستین. از طرفی واسه اینکه واقعه تولد اتفاق بیفته ما نیازمند ۴ عامل هستیم؛ اول سلول مردونه یا اسپرم، دوم سلول زنونه یا تخمک، سوم سلول تخم که از ترکیب این ۲ سلول به وجود اومده و چهارم محیطی که سلول تخم در اون پرورش پیدا کنه. وقتی بارداری اتفاق نمی افته، یکی از این ۴ عامل دچار اشکال شده یا ممکنه هر ۴ تا یا ۲ عامل از این عوامل کارکرد اصلی خود رو نداشته باشه. درمان به روش رحم جانشین وقتی اتفاق میفته که ما به ۳ عامل اول یعنی سلول زنونه، سلول مردونه و سلول تخم دسترسی داریم ولی محیطی که باید جنین در اون رشد کنه یعنی رحم با اشکال روبرو شدن. این اشکال ممکنه به شکلی ظهور پیدا کنه که اصلا بارداری اتفاق نیفتد یا اینکه جنین در رحم جانشین می شه ولی زود از بین میره.

وقتی که ناباروری زن و شوهر واسه شما قطعی شد و دلیل اونم اشکال در نگهداری جنین در رحم مادر تشخیص داده شد، شما به زوجی روش رحم جانشین رو پیشنهاد میده یا اونا رو اول به سمت بقیه درمانای ناباروری مانند IVF و IUI میبرین؟
ما در بررسیای اولیه دلیل ناباروری رو مشخص می کنیم و بعد در مورد روش درمان تصمیم می گیریم که این اراده کردن در مورد هر زن و شوهر با در نظر گرفتن شرایط و مشکلشون فرق داره. مثلا خانمی رو در نظر بگیرین که به دلیل تصادف یا به دلیل تومور مجبور شده رحمش رو برداره، در این صورت نمی تونه به کمک روشای دیگه درمان ناباروری، باردار شه و باید از راه رحم جانشین استفاده کنه.

شما در مرکز درمان ناباروری ابن سینا، آدمایی رو که کاندیدای رحم جانشین هستن به زن و شوهر نابارور معرفی می کنین؟
نه! به دلایل جور واجور ما این کار رو نمی کنیم، زن و شوهر خودشون باید فردی رو که تمایل داره تا بچه اونا رو در رحمش نگهداری کنه، پیدا کنن. البته شاید مراکز دیگه این کار رو بکنن یا مراکزی باشن که این افراد رو به زن و شوهرا معرفی کنن. الان ۷۰ مرکز درمان ناباروری در کشور هست. در هر صورت ما خانمی رو که زن و شوهرا به ما معرفی کردن از نظر سلامت بررسی می کنیم تا ببینیم کاندیدای مناسبی واسه این روش هست یا نه! شک نداشته باشین فردی که می خواد با روشای آزمایشگاهی، جنین تشکیل شده یه زوج رو در رحمش نگهداری کنه، باید از جهات جور واجور بررسی شه.

لطفا در مورد ویژگیایی که یه زن رو کاندید واسه نگهداری جنین در رحمش می کنه؟ توضیح بدین.
زنی که واسه نگهداری جنین در رحمش انتخاب می شه، باید سنش کمتر از ۳۵ سال باشه و ترجیح ما در مرکز ناباروری ابن سینا زیر ۳۰ه. علاوه بر اون باید سابقه یه بارداری موفق رو هم داشته باشه. البته یه دوشیزه می تونه این کار رو بکنه ولی کار واسه ما مشکل تر می شه، چون در اون صورت باید بررسیای بیشتری انجام شه. به خاطر همین ما دوشیزه قبول نمی کنیم؛ چون نمی دونیم می تونه جنین رو نگه داره یا نه. زنی که صاحب فرزنده باید سن فرزندش از ۱۰ سال بیشتر و از ۳ سال کمتر نباشه. اگه دارای همسره، حتما باید همسرش رضایت بده و نه خودش و نه همسرش نباید اعتیاد دارا باشن. هم اینکه زن صاحب رحم باید از سلامت معمولی بهره مند باشه، طوریکه ما از نظر بیماریای عفونی مانند ایدز و هپاتیت اونا رو بررسی می کنیم، علاوه بر اون بیماریای قلبی و دیابت هم مورد آزمایش قرار می گیرن و بعد براساس توضیح حال فرد، آزمایشای تکمیلی هم انجام می شه.

زن صاحب رحم از نظر بیماریای روانی هم مورد بررسی قرار میگیره؟
بله، فردی که می خواد در این روند قرار بگیره باید از کفایت روانی مناسبی بهره مند باشه یعنی زندگی روزمره و عادی ایشون به دلیل مشکلای روانی اش دچار مشکل نشه. ممکنه فردی دچار استرس باشه ولی بتونه کارای خودشو بکنه ولی اگه مشکلای روانی فرد به حدی باشه که نیاز به دارو و درمانی داره، ممکنه ۲ مشکل به وجود بیاد؛ اول اینکه دارهای روان پزشکی با هورمونایی که ما تجویز می کنیم، تداخل داره و دوم اینکه مصرف این داروها به جنین آسیب می زنه، پس سلامت روانی زن صاحب رحم اهمیت زیادی داره.

وقتی که یه زن دارای شرایط واسه رحم جانشین شناخته شد، فقط یه بار می تونه این مسئولیت رو تقبل کنه؟
ببینین، بارداری یه ریسکه و این خطر واسه هر فردی با در نظر گرفتن شرایط جسمی و روانی اش هست، ما بیشتر از یه بار اجازه این کار رو در مرکزمان نمی دیم، چون سلامت خود فرد هم به خطر میفته. شاید یه زنی بگه من با تموم خطرها آشنا هستم و دوست دارم این کار رو بکنم ولی بازم ما به دلیل مشکلای زیادی که هم متوجه سلامت اون فرد می شه و هم مشکلای قانونی و اخلاقی که به وجود میاد، بیشتر از یه بار موافقت نمی کنیم.

یکی از مسایل مهم در مورد به کار گیری رحم جانشین مسایل شرعی و اخلاقی اون هستش که مشکلای زیادی رو ممکنه هم واسه زن و شوهرا و هم واسه فرد صاحب رحم بسازه. شما در مرکزتان چیجوری این مشکلا رو مدیریت می کنین؟
بعد از بررسیای انجام شده از زن و شوهر و فرد صاحب رحم یه قرارداد بین دو طرف تنظیم می شه و این قرارداد به این منظور جفت و جور می شه که دو طرف نتونن ادعا کنن که ما اطلاعاتمون در این مورد کم بود یا در اواسط کار بیخیال شن. البته باید تاکید کنم که هر جور قراردادی که تنظیم شه، هرچقدر هم که دو طرف اونو مهر و امضا کنن بازم باید حسن سلوک دارا باشن و پشتوانه اخلاقی طرفینه که ضامن اون قرارداده. درسته که به کار گیری این روش با مسائل شرعی و اخلاقی روبرو شدن ولی مهم اینه که دو طرف بعد از اینکه در این مورد تحقیق و بررسی کردن و قرارداد رو قبول کردن تحت تاثیر حرفای دور و بریا و دوست و آشنا قرار نگیرند.

شاید بهتر باشه واسه روشن شدن موضوع تا حدودی وارد جزییات بشیم. اگه امکان داره چند نمونه مثال برامون ذکر کنین تا آدمایی که میخوان از این روش استفاده کنن، علاوه بر اینکه به خوبیا اون فکر می کنن، در جریان مشکلای اونم باشن.

البته هر روشی مشکلای خاص خودشو داره و بیان مشکلا معنیش این نیس که ما روشی رو اینجا رد یا تاکید کنیم ولی ویژگی ای که درمان ناباروری نسبت به درمان بقیه بیماریا داره، اینه که ما واسه به نتیجه رسیدن به جای یه نفر با چند نفر در رابطه هستیم و این کار رو مشکل می کنه؛ مثلا جزو مفاد اصلی که باید در قرارداد ذکر شه، اینه که نباید زنی که صاحب رحمه، در طول مدت بارداری در برابر کتک کاری یا دعوا و مرافعه قرار بگیره ولی ضمانتی واسه این قضیه موجود نیس. ممکنه طی بارداری، زن صاحب رحم دچار مریضی ای شه که هزینه درمان بالایی داره، حال سوال اینجاس که این هزینه رو باید کی پرداخت کنه؟ ممکنه همسر فردی که صاحب رحمه رضایت داده باشه که همسرش این مسئولیت رو قبول کنه ولی بعد از چند ماه بیخیال شه و بگه به دلیل مشکلاتی که واسه همسرش ایجاد شده، نمی تونه به وظایفش مثل قبلی ادامه بده، پس من بیخیال شدم. حتی می تونه ادعا کنه که چون همسرش نمی تونه نیازای جنسی ایشون رو برآورده کنه از رضایت خود بیخیال میشه. تصور کنین یه زن مجرد، صاحب رحمه و بعد از یکی دو ماه یه خواستگار مستعد پیدا می شه و می خواد ازدواج کنه و مصرانه درخواست داره که بچه رو سقط کنه. تصور کنین همه چیز خوب پیش رود ولی زن و مردی که جنینشان در رحم زن دیگه ایه به مسافرت می رن و در مسافرت فوت می کنن، در اون صورت تکلیف فرزندشون چی می شه؟ اقوام اونا حاضرن حضانت بچه رو قبول کنن؟ یا اگه زن صاحب رحم موقع زایمون جون خودشو از دست داد، چیکار باید کرد؟

مشکلایی که شما به اون اشاره کردین، نشون میده با وجود اینکه به کار گیری رحم جانشین وابسته به قرارداد بین زن و شوهرا و صاحب رحمه اما به همون اندازه هم می تونه دچار اتفاقایی شه که قسمت بزرگی از اون راه حل قانونی مشخصی نداره ولی این کار تا الان انجام شده و خیلیا با این روش بچه دار شدن. شما چه پیشنهاد ای به زن و شوهرا دارین که مشکلا به کمترین حد ممکن برسه؟
همونجوریکه گفتم، ما در این مورد خلا قانونی داریم و خیلی از مشکلا هم از همین جا ناشی می شه. مثلا یه موضوع مهم در این مورد شناسنامه نوزادانیه که با این روش به دنیا میان. براساس قوانین کشور ما، مادر نوزاد کسیه که بچه رو به دنیا آورده، اگه در این روش زنی که زایمون کرده، مادر بچه نیس. در این صورت والدین باید برن دادگاه و ثابت  کنن که پدر و مادر واقعی نوزاد هستن و بعد از طی مراحل قانونی، شناسنامه نوزاد رو به نام خودشون بگیرن. خیلی از مشکلا به تعهد اخلاقی دو طرف هم برمیگرده که هرچقدر سلوک اخلاقی بیشتری دارا باشن، مشکلا کمتر می شن.

آماری دارین که در مرکز ناباروری ابن سینا هرساله چقدر از زن و شوهرا به روش رحم جانشین صاحب بچه می شن؟
نه، چون خیلی از زن و شوهرا بعد از اینکه اقدامای اولیه شون رو انجام دادن و جنین تشکیل و منتقل شد، دیگه به مراکز ما مراجعه نمی کنن و خودشون اقدامای درمانی رو تحت نظر کارشناسان خارج از مرکز ما پیگیری می کنن. بعضی وقتا هم خواهندگان شهرستان هستن و بعد به شهر خود برمی گردن، پس آمار دقیقی در این مورد ندارم ولی میتونم بگم تعداد آدمایی که از این روش استفاده می کنن زیاد نیس.

متوسط هزینه هایی که همسران باید واسه به کار گیری این روش بپردازند، چقدره؟
کلیه هزینه های آزمایشای اولیه تکمیلی که فرد صاحب رحم باید بکنه بردوش زوج هاست ولی عدد مشخصی نداره، چون ممکنه یه فرد با ۴۰ هزار تومن آزمایش هاش انجام شه ولی کس دیگه ای یکی دو میلیون باید واسه آزمایش هاش و هزینه های دارویی بپردازه، ضمن اینکه درخصوص قرارداد هم اصلا نمیشه عدد مشخصی رو گفت. جالبه که تو یه مورد فردی صاحب بچه نمی شد، همکار ایشون از روی فداکاری به صورت رایگان عزمشو جزم کرد که جنین اونا رو در رحم خود نگه داره. گاه هم فرد صاحب رحم با یکی از زن و شوهر نسبت فامیلی داره و پولی واسه این ۹ ماه رد و تبدیل نمیشه.

مادربزرگی که نوه اش رو به دنیا آورد!
سارا کونل زن ۳۵ ساله ایه که به دلیل مشکلای جسمی خاص قادر به نگاه داشتن جنین در رحمش نبود و به خاطر همین، مادر ۶۱ ساله اش، کریستین کیسی، قبول کرد نقش رحم جانشین رو واسه دختر و دامادش بازی کنه. سارا کونل در این باره میگه: «اول پذیرش این موضوع که کسی از اعضای خونواده بخواد نقش رحم جانشین رو بازی کنه، کمی سخت بود اما با گذشت زمان این موضوع واسه همه حل شد.» نکته باحال اینه که کیسی ۱۰ سال پیش یائسه شده بود و پزشکان با تزریقات هورمونی و از راه روشای آزمایشگاهی تونستن دوباره اونو بارور کنن تا بتونه در بیمارستانی در شیکاگو، نوه خود (فینن) رو به دنیا آورد. جالبه بدونین کیسی اولین مادربزرگی نیس که نقش رحم جانشین رو واسه اعضای خونواده خود بازی کرده. این اتفاق در سال ۱۹۸۷ در آفریقای جنوبی و در سال ۲۰۰۸ در اوهایو هم افتاده بود و همه این مادربزرگا نوه های خود رو درست و سالم به دنیا آورده بودن.

به همسرانی که میخوان با این روش صاحب بچه شن، پیشنهاد می کنم…
۱- قبل اینکه بخوان از راه رحم جانشین بچه دار شن، حتما با افراد دارای صلاحیت یعنی کارشناسان در این مورد و مراجع تقلید خود مشورت کنن.

۲- مشکلای احتمالی رو در نظر بگیرن و با علم به اونا از این روش استفاده کنن.

۳- بدونن که این روش هزینه بره و تا وقتی که نظام حمایتی دقیقی در مورد اون موجود نیس، بهتره به عنوان گزینه آخر واسه فرزندآوری به اون توجه کنن.

.

منبع : faranaz.com

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *